ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Τι είναι και γιατί εξαφανίστηκαν αυτά τα μεταλλικά αντικείμενα έξω από σπίτια;
Πολλοί θα έχετε προσέξει έξω από διάφορα παλιά σπίτια μια σιδερένια, ορθογώνια λάμα, βιδωμένη στο έδαφος. Ποιος ήταν άραγε η χρησιμότητά της, από που προέρχεται και γιατί εξαφανίστηκε;
Ουσιαστικά η σιδερένια λάμα, ονομαζόταν «ποδόμακτρο» είχε ως σκοπό να απομακρύνεται η λάσπη από τα παπούτσια. Πολλοί τεχνίτες της εποχής συνήθιζαν να στολίζουν αυτή τη μεταλλική λάμα με διάτρητα διακοσμητικά σχέδια. Κάποια ήταν απλής μορφής, ενώ άλλα ήταν φτιαγμένα με καλλιτεχνική φροντίδα. Η χρήση τους συνεχιζόταν μέχρι και τη δεκαετία του 1950.
Αν και πολλοί ισχυριζονται ότι είναι οθωμανικής προέλευσης, ωστόσο αυτά εντοπίζονται σε πολλές χώρες και πολιτισμούς της Ευρώπης, ήδη από τον 18ο και 19ο αιώνα.
Τι ισχύει ιστορικά:
Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, και ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές, υπήρχε έντονη ανάγκη για καθαριότητα πριν την είσοδο στο σπίτι ή σε τεμένη, και χρησιμοποιούνταν διάφορα μέσα, μεταξύ αυτών και μεταλλικά ποδόμακτρα. Παρόμοια μεταλλικά ποδόμακτρα βρίσκουμε όμως και σε πόλεις της Δυτικής Ευρώπης, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Γαλλία, στην Πολωνία, στην Αυστρία κ.ά., σε μια περίοδο που οι δρόμοι ήταν γεμάτοι λάσπες και ακαθαρσίες.
Για να μην μεταφέρεται η λάσπη μέσα στα σπίτια, οι κάτοικοι τοποθετούσαν ένα μεταλλικό ποδόμακτρο στην είσοδο, ώστε όποιος έμπαινε να καθαρίζει πρώτα τα παπούτσια του. Μερικές φορές τοποθετούνταν και εντός των σπιτιών.
Μέχριτην δεκαετία του 50-60, σε κάθε νεόκτιστη μονοκατοικία θεωρούνταν απαραίτητα τόσο το ποδόμακτρο όσο και το ρόπτρο στην είσοδο, και από άποψη πρακτικότητας αλλά και για αισθητικούς λόγους.
Η λέξη «ποδόμακτρο» προέρχεται από τις λέξεις «πόδι» και «μάκτρον» – με το «μάκτρον» να σημαίνει κάτι που χρησιμοποιείται για να σκουπίζεται κάποιος. Παρόμοια εντοπίζονται όχι μόνο στην Κύπρο αλλά και στην Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες
Σήμερα, με τον όρο «ποδόμακτρο» εννοούμε κυρίως το χαλάκι εισόδου. Μέχρι περίπου το 1980, μερικά ποδόμακτρα υπήρχαν ακόμη, αν και είχαν αρχίσει να εξαφανίζονται σταδιακά από νωρίτερα.
Καθώς οι δρόμοι πλέον είναι ασφαλτοστρωμένοι, τα ποδόμακτρα έχουν καταστεί άχρηστα, όμως πολλά σώζονται ακόμη σε ιστορικά κέντρα πόλεων, συχνά απαρατήρητα από τους περαστικούς. Πέρα από τη λειτουργική τους χρήση, τα ποδόμακτρα αποτελούν και δείγματα παλιάς τέχνης, με ποικιλία σχημάτων και διακοσμητικών λεπτομερειών.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Λάρνακα: Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης – Ένα όνειρο που γίνεται πραγματικότητα
Σε ένα πανηγυρικό κλίμα ανακοινώθηκε σήμερα, στο Υφυπουργείο Πολιτισμού, η ολοκλήρωση του Διαγωνισμού για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2030, με τον Πρόεδρο της Ομάδας των εμπειρογνωμόνων που ορίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον Διαγωνισμό, κ. Toni Attard, να ανακοινώνει ότι η Λάρνακα αναδείχθηκε νικήτρια.
Η Λάρνακα θα αποτελέσει την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης μαζί με την πόλη Leuven του Βελγίου, καθώς και την πόλη Nikšić του Μαυροβουνίου, ως χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Η κατάκτηση του τίτλου της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2030 αναμένεται να προσφέρει τεράστια οφέλη στη Λάρνακα και στην Κύπρο, ανοίγοντας ευκαιρίες προβολής και σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.
Το Υφυπουργείο Πολιτισμού, ως αρμόδια Διαχειριστική Αρχή, διοργάνωσε ολόκληρη τη διαδικασία διεξαγωγής της τελικής φάσης του διαγωνισμού από τις 8 έως τις 11 Δεκεμβρίου 2025, στην Κύπρο.
Στον χαιρετισμό της, η Υφυπουργός Πολιτισμού, δρ Βασιλική Κασσιανίδου, συνεχάρη και τις δύο πόλεις που εργάστηκαν σκληρά τα τελευταία χρόνια διεκδικώντας τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2030 και τόνισε: «Στο πλαίσιο της στήριξης του θεσμού, το κράτος προχώρησε σε σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, ανεβάζοντας το ποσό από €6,5 εκατομμύρια σε €10 εκατομμύρια, δίνοντας ισχυρή ώθηση στην πόλη που θα κερδίσει τον τίτλο. Η χρηματοδότηση ξεκινά ήδη από το 2026 και θα συνεχιστεί μέχρι και το 2031, υποστηρίζοντας ουσιαστικά την πόλη να υλοποιήσει το φιλόδοξο όραμα που έχει ετοιμάσει.»
Η Υφυπουργός πρόσθεσε: «Η διαδικασία μάς δίνει την ευκαιρία να υλοποιήσουμε έναν σημαντικό στόχο της Κυβέρνησης του Νίκου Χριστοδουλίδη: να προβάλουμε την Κύπρο ως πύλη της Ευρώπης από την Ανατολή, γέφυρα με την Ασία αλλά και την Αφρική, και ως σταυροδρόμι πολιτισμών που σημάδεψαν την ιστορία της ανθρωπότητας. Επιδιώκουμε να αναδείξουμε την Κύπρο ως κόμβο πολιτισμού, αξιοποιώντας τις άριστες σχέσεις με τα γειτονικά κράτη.»
Σημειώνεται ότι η διαδικασία ολοκληρώνεται λίγες ημέρες πριν την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Κύπρο, στο πλαίσιο της οποίας θα εξελιχθεί περαιτέρω ο θεσμός της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης μετά το 2033.
Στον χαιρετισμό του, ο Διευθυντής Αντιπροσωπιών και Επικοινωνίας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Richard Kuehnel, τόνισε: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέστη στη συνεδρίαση επιλογής και μπορεί να διαβεβαιώσει ότι τηρήθηκαν όλοι οι κανόνες και ότι η απόφαση βασίζεται σε αυστηρή και διεξοδική ανάλυση του περιεχομένου και των δύο υποψηφιοτήτων, σε σχέση με τους στόχους και τα κριτήρια της δράσης της ΕΕ για τις πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης». Αναφερόμενος στις δύο πόλεις που συμμετείχαν στην τελική φάση, ευχήθηκε να συνεχίσουν να ενισχύουν τις διασυνδέσεις τους με την υπόλοιπη Ευρώπη, προσθέτοντας το δικό τους λιθαράκι στο οικοδόμημα της ΕΕ.
Ανακοινώνοντας το αποτέλεσμα του Διαγωνισμού, ο κ. Attard υπογράμμισε το σπουδαίο έργο που επιτελέστηκε και από τις δύο υποψήφιες πόλεις, τονίζοντας ότι και οι δύο διαθέτουν μεγάλες δυνατότητες πολιτιστικής εξέλιξης. Ευχήθηκε δε η νικήτρια πόλη – που εντάσσεται στη 40ετή κληρονομιά των Πολιτιστικών Πρωτευουσών της Ευρώπης (ΠΠΕ) – να αποτελέσει έμπνευση για τις νέες γενιές και το μέλλον των ΠΠΕ. «Καθώς η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ τους επόμενους έξι μήνες, μπορεί άξια να συνεχίσει αυτή την κληρονομιά, ξεκινώντας παράλληλα τις εργασίες για τη διαμόρφωση του νέου νομικού πλαισίου για τη δράση των ΠΠΕ», επεσήμανε.
Ο Δήμαρχος της νικήτριας πόλης, κ. Ανδρέας Βύρας, ευχαρίστησε την ομάδα που εργάστηκε για την επιτυχία της Λάρνακας, τονίζοντας ότι συνέβαλε στην ενότητα της πόλης και στην αλλαγή της προσέγγισης και λειτουργίας γύρω από τον πολιτισμό, σχεδιάζοντας δράσεις μαζί με τους πολίτες, τους νέους και την καλλιτεχνική κοινότητα.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Κατολισθήσεις πετρών στα ορεινά λόγω των βροχών – Ποιοι δρόμοι επηρεάζονται
Κατολισθήσεις πετρών και όγκων χώματος, που προκλήθηκαν κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων, καθώς και πυκνή ομίχλη, επηρεάζουν την κυκλοφορία σε δρόμους στα ορεινά της Λευκωσίας και της Λεμεσού, γύρω στις 7.00 το πρωί σήμερα Τρίτη, 09 Δεκεμβρίου.
Κατολισθήσεις συγκεκριμένα, έχουν σημειωθεί σε διάφορα σημεία των δρόμων Κάμπου-Κύκκου-Πεδουλά και Κάμπου-Ορκόντα. Συνεργεία έχουν κληθεί για καθαρισμό των δρόμων.
Πυκνή ομίχλη επικρατεί στις περιοχές Μαλούντας, Παλαιχωρίου και Αγρού, με αποτέλεσμα η ορατότητα στον δρόμο Μαλούντας-Παλαιχωρίου-Αγρού, καθώς και στο ευρύτερο οδικό δίκτυο των περιοχών, να είναι πολύ περιορισμένη.
Οι διερχόμενοι οδηγοί οχημάτων προτρέπονται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, να οδηγούν τα οχήματα τους με ασφαλή, χαμηλή ταχύτητα, να διατηρούν απόσταση ασφαλείας από προπορευόμενα οχήματα και να έχουν αναμμένα τα φώτα πορείας των οχημάτων τους.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Οδηγοί άνω των 70 ετών: Προτάσεις νόμου που προβλέπουν έως και €100.000 πρόστιμα στις εταιρείες που επιβάλλουν ασφάλιστρα χρυσάφι
Τέλος στα ασφάλιστρα–χρυσάφι και παράλληλα εξασφάλιση των δικαιωμάτων των περίπου 74.000 οδηγών που είναι άνω των 70 ετών, ευελπιστούν να εξασφαλίσουν δύο προτάσεις νόμου, οι οποίες θα κατατεθούν προς ψήφιση τον Ιανουάριο από την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Ολομέλεια της Βουλής. Οι εν λόγω προτάσεις έχουν πολλάκις απασχολήσει τη Βουλή, με τις ασφαλιστικές εταιρείες να εκφράζουν τη διαφωνία τους και να προειδοποιούν πως η τυχόν τροποποίηση των ασφαλίστρων για τους ηλικιωμένους, θα επιφέρει αύξηση για τον υπόλοιπο πληθυσμό.
Με στόχο την πάταξη της αισχροκέρδειας η οποία βασίζεται αποκλειστικά σε ηλικιακά κριτήρια σε βάρος των οδηγών από 70 και άνω, η βουλευτής Αλεξάνδρα Ατταλίδου ετοίμασε δύο προτάσεις νόμου.

Η πρώτη πρόταση νόμου απαγορεύει σε ασφαλιστική εταιρεία την άμεση ή έμμεση διάκριση σε βάρος προσώπου 70 ετών και άνω κατά τη σύναψη, ανανέωση ή τιμολόγηση ασφαλιστικής σύμβασης. Επιπλέον, η ασφαλιστική εταιρεία δεν δύναται να χρησιμοποιεί την ηλικία ενός οδηγού ως το μοναδικό ή αποκλειστικό κριτήριο για τη σύναψη σύμβασης ή για την επιβολή δυσμενών όρων. Η ασφαλιστική επιχείρηση, επίσης, δεν δύναται να διαφοροποιεί ή να μεταβάλει το ασφάλιστρο στους άνω των 70 ετών, εκτός και εάν η διαφοροποίηση των ασφαλίστρων βασίζεται σε στοιχεία που αποδεικνύουν τον κίνδυνο που υπάρχει. Σε περίπτωση παραβίασης των παραπάνω, θα επιβάλλεται πρόστιμο έως €100.000 στις ασφαλιστικές εταιρείες.
Στη δεύτερη πρόταση νόμου προβλέπεται πως ο ασφαλιστής δεν δύναται να αρνηθεί σε οποιοδήποτε πρόσωπο τη σύναψη ασφαλιστικής σύμβασης χωρίς να παρέχει επαρκή και τεκμηριωμένη αιτιολόγηση, η οποία να διαβιβάζεται σε αυτόν γραπτώς. Σε αντίθετη περίπτωση, ο Έφορος Ασφαλίσεων δύναται να επιβάλει διοικητικό πρόστιμο έως και €3.500.
Νομική Υπηρεσία και Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος φαίνεται πως δεν θεωρούν την ηλικία παράγοντα με βάση τον οποίον να δικαιολογείται επιβάρυνση, πράγμα που συμβαίνει και στην πλειοψηφία των χωρών του εξωτερικού. Μοναδική εξαίρεση, πέραν της Κύπρου, η Ολλανδία και το Λουξεμβούργο.
Εκ μέρους του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου εκφράστηκε μόνο ο ενδοιασμός να μην υπάρξει διάκριση σε βάρος άλλων ηλικιακών ομάδων. Από την πλευρά της, η Νομική Υπηρεσία υπογράμμισε πως «υπάρχει ζήτημα δυσμενούς διάκρισης στην αύξηση ασφαλίστρου με μοναδικό κριτήριο την ηλικία»
Από το γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως, αναφέρθηκε πως πρέπει να ρυθμίσει το κενό ώστε να περιλαμβάνεται στη νομοθεσία, ως κάτι το δεσμευτικό, η αξιολόγηση ανά περίπτωση.
Δεν είναι αρμοδιότητα του Εφόρου Ασφαλίσεων
Διαφωνία να αναλάβει τον έλεγχο των ασφαλιστικών εταιρειών εκφράστηκε εκ μέρους του Εφόρου Ασφαλίσεων του υπουργείου Οικονομικών.
Ο επόπτης δεν είναι δικηγόρος ή δικαστής για να επιλύει ιδιωτικές διαφορές, υπογραμμίστηκε και προστέθηκε πως εξετάζουν μόνο από εποπτικής σκοπιά και γι’ αυτό εκφράστηκε διαφωνία για τον ρόλο του Εφόρου όπως αναφέρεται στις προτάσεις νόμου.
«Αν πτωχεύσουν οι ασφαλιστικές εταιρείες θα έχουμε σοβαρό πρόβλημα», υπογραμμίστηκε και προστέθηκε πως σκοπός του Εφόρου Ασφαλίσεων είναι να μην πτωχεύσει μια εταιρεία και να είναι φερέγγυες οι ασφαλιστικές εταιρείες.
Δεν τίθεται ζήτημα υποδεικνύουν οι ασφαλιστικές
Υπάρχουν περίπου 74.000 οδηγοί άνω των 70 έχουν σήμερα στην Κύπρο, ανέφερε ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Ασφαλιστικών Εταιρειών, Ανδρέας Αθανασιάδης. Από αυτούς, είπε, μόνο οι 3.000 αντιμετώπισαν άρνηση να ασφαλιστούν σε εταιρεία και κατέληξαν, μετά από τρεις απορρίψεις, στην Κοινοπραξία. Δηλαδή, υπογράμμισε, ο ένας στους 29.
Ως προς την άρνηση ασφαλιστικής εταιρείας, αναφέρει πως δεν μπορεί μια νομοθεσία να την υποχρεώσει να δεχθεί κάθε πελάτη. «Όπως συμβαίνει και με έναν δικηγόρο, ο οποίος δεν είναι υποχρεωμένος να δεχθεί κάθε πολίτη».
Επανέλαβε το φόβο ότι αν χρειαστεί να μειωθούν τα ασφάλιστρα για τους ηλικιωμένους, τότε θα αυξηθούν τα ασφάλιστρα για τους άλλους.
