Μία ψηφιακή έκθεση στις Βρυξέλλες ταξιδεύει τους επισκέπτες μέσα από τη μακραίωνη ιστορία της Κύπρου, από την αρχαιότητα μέχρι το σήμερα, αναδεικνύοντας τις μνήμες, τις εμπειρίες και τα γεγονότα που διαμόρφωσαν την ταυτότητα του νησιού. Η «Cyprus Insula – Ιστορία, Μνήμη, Πραγματικότητα», που φιλοξενείται στο Gare Maritime στον χώρο Tour & Taxis, αξιοποιεί σύγχρονα μέσα για να παρουσιάσει την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της χώρας, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν και δημιουργώντας χώρο για προβληματισμό γύρω από την πορεία και το μέλλον της Κύπρου.  

Η παρουσίαση αποτελεί εκδοχή της ομότιτλης έκθεσης που ξεκίνησε το 2024, με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και φιλοξενείται μέχρι τις 24 Μαίου στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, κατόπιν πρόσκλησης και με τη στήριξη του Υπουργείου Εξωτερικών.

Μέσα από εμβυθιστικές και διαδραστικές εφαρμογές, οι επιμελητές Δήμητρα Ιγνατίου και Γιάννης Τουμαζής οδηγούν τους επισκέπτες σε ένα ταξίδι μέσα στην ιστορία και τον πολιτισμό της Κύπρου, παρουσιάζοντας την έκθεση εμπνευσμένη γύρω από τις έννοιες του «Χρόνου, του Τόπου και των Ανθρώπων».

Σε δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ ο Διευθυντής του Ιδρύματος Τράπεζας Κύπρου, Γιάννης Τουμαζής, τόνισε ότι το σκεπτικό της έκθεσης είναι να μεταφέρει τους επισκέπτες από την ανάδυση της Κύπρου από τη θάλασσα, μέσω των οροσειρών του Πενταδακτύλου και του Τροόδους έως τους αναστοχασμούς του μέλλοντος. Η έκθεση, σημείωσε ο κ. Τουμαζής, επιχειρεί επίσης να αναδείξει την κυπριακή ταυτότητα μέσα στους αιώνες, δείχνοντας πως, παρά τις δύσκολες και περίπλοκες ιστορικές περιόδους που πέρασε το νησί, διαμορφώθηκε η έννοια της κυπριακής πραγματικότητας και της μοναδικής «προσωπικότητας» του λαού της.

Οι πέντε πράξεις

Η έκθεση χωρίζεται σε πέντε πράξεις, με την πρώτη να αφορά τον κόσμο της Κύπρου και να παρουσιάζει πώς οι Κύπριοι καλλιτέχνες και τεχνίτες ασχολήθηκαν με την ανθρώπινη μορφή.

«Στην πρώτη πράξη, εστιάζουμε στην ανθρώπινη μορφή των Κυπρίων και στον τρόπο με τον οποίο επεξεργάστηκαν την πέτρα, τον πηλό και το μάρμαρο, αποδίδοντας τόσο τα αρχαία ειδώλια όσο και σύγχρονα έργα τέχνης», δήλωσε. Ταυτόχρονα, πρόσθεσε, παρουσιάζεται και η γεωμορφολογία της Κύπρου, φωτίζοντας το φυσικό περιβάλλον που διαμόρφωσε την καθημερινή ζωή και την πολιτιστική ταυτότητα του νησιού.

Η δεύτερη πράξη, με τίτλο «Ενιαία Κυπριακή Νησιωτικότητα», είναι δομημένη γύρω από τον χώρο και τον τόπο της Κύπρου. Ο κ. Τουμαζής εξήγησε ότι μέσα από ψηφιακές εφαρμογές και τρισδιάστατες αναπαραστάσεις, παρουσιάζονται σημαντικά αρχιτεκτονικά μνημεία του νησιού. Παράλληλα, υπογράμμισε πως αναδεικνύεται και το φυσικό περιβάλλον, μέσα από λιθογραφίες που απεικονίζουν τη χλωρίδα της Κύπρου, προσφέροντας στους επισκέπτες μια ολοκληρωμένη εικόνα του τόπου και της μοναδικής του ταυτότητας.

Στην τρίτη πράξη, παρουσιάζεται η νεωτερικότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1960 έως το 1974. Ο κ. Τουμαζής εξήγησε ότι περιλαμβάνονται τρεις προβολές που αναδεικνύουν τα πρώτα χρόνια της Δημοκρατίας. Μία από αυτές, συνέχισε, εστιάζει στην ανάπτυξη της Αμμοχώστου, η οποία μέχρι το 1974, μέσα από την οικονομική, επιχειρηματική, επιστημονική και πολιτιστική της άνθηση, αποτέλεσε καθρέφτη της προόδου ολόκληρης της Κύπρου.

Παράλληλα, ανέφερε ο κ. Τουμαζής, μία διαδραστική εφαρμογή παρουσιάζει το διεθνές Αεροδρόμιο Λευκωσίας, το οποίο αποτέλεσε ένα εμβληματικό έργο για την εποχή του, ιδιαίτερα σύγχρονο και με οικολογικές ανησυχίες. Πρόσθεσε πως το αεροδρόμιο θεωρείτο πύλη εισόδου και εξόδου της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς στόχος ήταν η Κύπρος να λειτουργήσει ως σημαντικός κόμβος μεταφορών.

Αναφερόμενος στην τέταρτη πράξη, ο κ. Τουμαζής υπογράμμισε ότι φέρει τον τίτλο «Τα δύσκολα χρόνια» και περιλαμβάνει ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ διάρκειας 29 λεπτών. Μέσα από αυτό, εξήγησε, οι επισκέπτες παρακολουθούν την πορεία της Κύπρου από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 μέχρι τα τραγικά γεγονότα της τουρκικής εισβολής του 1974 και τις συνέπειές της, ιδίως την προσφυγιά που ακολούθησε.

Παρατήρησε πως το έργο αυτό θεωρείται η «ψυχή» της έκθεσης, καθώς προσφέρει τόσο στον Κύπριο όσο και στον ξένο επισκέπτη, τη δυνατότητα να ενημερωθεί με έναν ιδιαίτερα εντυπωσιακό και συγκινητικό τρόπο για το πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα στη νεώτερη ιστορία της Κύπρου.

Για την τελευταία πράξη, με τίτλο «Αναστοχασμοί στο Μέλλον», ο κ. Τουμαζής τόνισε πως θέτει σημαντικά ερωτήματα: πώς μπορούμε να ακούσουμε και να κατανοήσουμε το τραύμα του νησιού; Και πώς μπορούμε να φανταστούμε την Κύπρο στο μέλλον;

H έκθεση παρουσιάζει υλικό από τις πλούσιες αρχαιολογικές και αρχειακές συλλογές του Ιδρύματος, το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) και το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (ΡΙΚ), καθώς και ψηφιακά εκθέματα από τους Stable Dot (Στάθης Μήτσιος), The Cyprus Institute, cloudy.works, Μαρία Λεωνίδου και Ρεβέκκα Στυλιανού, studio [lamarina], Treehouse Films, Κοινωφελές Ίδρυμα Σύλβιας Ιωάννου, CYENS Centre of Excellence, Στέφαν Προκοπίου, Σταυρούλα Γρηγορίου και Ιωάννα Χαραλάμπους. Συμπεριλαμβάνει επίσης έργα των Manuel Baud-Bovy και Αριστέας Τζάνου, Δημητράκη Γεροκώστα, Sholeh Zahraei και Kamil Saldun, Νίνας Ιακώβου, Nurtane Karagil, Τούλας Λιασή, Άγγελου Μακρίδη, Electra Megaw, Θεοδόση Πιερίδη και Πανίκκου Χρυσάνθου.

Στην υλοποίηση της έκθεσης συνέβαλαν επίσης σημαντικοί συνεργάτες από διαφορετικούς τομείς. Τη σχεδίαση ανέλαβε η ομάδα Stable dot με επικεφαλής τον Στάθη Μήτσιο, ενώ τον γραφιστικό σχεδιασμό επιμελήθηκε η Πόπη Πισσουρίου. Ο συντονισμός της έκθεσης έγινε από την Άντρεα Ορατίου, ενώ η παραγωγή φέρει την υπογραφή του The Camassa Touch με επικεφαλής τον Μανώλη Καμάσσα. Την τεχνική υποστήριξη εξασφάλισε ο Φίλιος Φιλοκύπρου, ενώ οι φωτογραφίες προέρχονται από τον Κυριάκο Χριστοδουλίδη.

Πηγή: ΚΥΠΕ