Στην άκρη του παλιού διαδρόμου του Διεθνές Αεροδρόμιο Λευκωσίας, ένα αεροσκάφος στενεύει τον χρόνο γύρω του. Χωρίς ανακοινώσεις, χωρίς αφίξεις, χωρίς απογειώσεις. Το Trident της Cyprus Airways παραμένει εκεί όχι επειδή δεν έχει αξία, αλλά επειδή η αξία του αναβλήθηκε επί δεκαετίες.

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΔΩ: https://www.change.org/p/save-the-cyprus-airways-trident-create-a-national-aviation-museum

Δεν πρόκειται για ένα αντικείμενο ειδικού ενδιαφέροντος. Είναι μάρτυρας. Μετέφερε Κύπριους σε μια εποχή που το ταξίδι αεροπορικώς σήμαινε πρόοδο, αυτοπεποίθηση, σύνδεση με τον κόσμο. Το 1974, η Ιστορία διέκοψε απότομα αυτή την πορεία. Το αεροδρόμιο έκλεισε. Το Trident έμεινε. Και από τότε δεν συντηρείται — απλώς φθείρεται.

Σήμερα υπάρχει μια συγκεκριμένη πρόταση: να σωθεί το αεροσκάφος και να αποτελέσει τον πυρήνα ενός Εθνικού Μουσείου Αεροπορίας. Η σχετική πρωτοβουλία δεν ζητά συγκίνηση· ζητά ευθύνη.

Τι σημαίνει αυτό το αεροσκάφος — ειδικά για τους Κύπριους της διασποράς

Για τους Κύπριους που ζουν στο εξωτερικό, το Trident δεν είναι απλώς μέταλλο και καλώδια. Είναι μνήμη κίνησης. Είναι τα χρόνια που η Κύπρος μάθαινε να συνδέεται με τον κόσμο με δικούς της όρους. Πρώτες αναχωρήσεις, φορτισμένες επιστροφές, οικογενειακές ιστορίες που περνούσαν από καμπίνες σαν κι αυτή. Πριν τα φθηνά εισιτήρια και τα ψηφιακά boarding passes, το πέταγμα είχε βάρος. Και η Cyprus Airways δεν μετέφερε μόνο επιβάτες — μετέφερε ταυτότητα. Η εγκατάλειψη του Trident στέλνει ένα σαφές μήνυμα: ότι αυτή η περίοδος μπορεί να ξεχαστεί. Η διάσωσή του λέει το αντίθετο.

Η σημασία του τόπου

Το αεροσκάφος βρίσκεται εντός της νεκρής ζώνης, υπό την εποπτεία της UNFICYP. Για χρόνια, αυτό λειτούργησε ως άλλοθι αδράνειας. Στην πραγματικότητα, είναι το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ της διάσωσης. Ελάχιστα αντικείμενα στην Κύπρο «κατοικούν» τόσο κυριολεκτικά τη στασιμότητα της Ιστορίας. Ένα μουσείο γύρω από το Trident δεν θα ωραιοποιήσει το παρελθόν. Θα το εκθέσει νηφάλια — μέσα από την τεχνολογία, την εργασία, την καθημερινότητα. Η αεροπορία είναι μια γλώσσα ουδέτερη, ικανή να αφηγηθεί χωρίς συνθήματα.

Ένα ρεαλιστικό σχέδιο — με περιορισμένο χρόνο

Η πρόταση της πρωτοβουλίας είναι σαφής:

• άμεση σταθεροποίηση και στεγανοποίηση για να ανακοπεί η διάβρωση
• αποκατάσταση του αυθεντικού χρωματισμού της Cyprus Airways
• μετατροπή της καμπίνας σε επισκέψιμο εκθεσιακό χώρο με αυθεντικό υλικό: στολές, έγγραφα, φωτογραφίες, μαρτυρίες
• ελεγχόμενη πρόσβαση του κοινού με οργανωμένη μετακίνηση

Δεν πρόκειται για αφηρημένο όραμα. Πρόκειται για έργο συντήρησης με ημερομηνία λήξης. Τα αεροσκάφη δεν περιμένουν επ’ αόριστον.

Αν δεν γίνει τίποτα

Η αδράνεια δεν διατηρεί την κατάσταση. Τη χειροτερεύει. Το Trident δεν θα «μείνει όπως είναι». Θα φθαρεί ανεπανόρθωτα, μέχρι τη στιγμή που οι αποφάσεις θα ληφθούν σιωπηρά, χωρίς δημόσια συζήτηση. Έτσι χάνονται τα περισσότερα ίχνη του παρελθόντος. Η Κύπρος δεν στερείται Ιστορίας. Στερείται χρόνου να τη φροντίσει. 

Η υπογραφή έχει βάρος

Η υπογραφή στην πρωτοβουλία δεν είναι συμβολική. Είναι εργαλείο. Δείχνει ότι υπάρχει κοινωνική βούληση να διασωθεί κάτι συγκεκριμένο, απτό, μη αναστρέψιμο αν χαθεί. Οι θεσμοί κινούνται όταν το σήμα είναι καθαρό. Για όσους ζουν στο νησί, για όσους έφυγαν και εξακολουθούν να επιστρέφουν νοερά, αλλά και για όσους μοιράζονται τον ίδιο ουρανό, αυτή είναι μια σπάνια ευκαιρία: να σωθεί κάτι ακριβές, πραγματικό και ανεπανάληπτο. Το Trident περίμενε αρκετά. Αυτή τη φορά, η απάντηση μάς αφορά όλους.