ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Τι είναι και γιατί εξαφανίστηκαν αυτά τα μεταλλικά αντικείμενα έξω από σπίτια;
Πολλοί θα έχετε προσέξει έξω από διάφορα παλιά σπίτια μια σιδερένια, ορθογώνια λάμα, βιδωμένη στο έδαφος. Ποιος ήταν άραγε η χρησιμότητά της, από που προέρχεται και γιατί εξαφανίστηκε;
Ουσιαστικά η σιδερένια λάμα, ονομαζόταν «ποδόμακτρο» είχε ως σκοπό να απομακρύνεται η λάσπη από τα παπούτσια. Πολλοί τεχνίτες της εποχής συνήθιζαν να στολίζουν αυτή τη μεταλλική λάμα με διάτρητα διακοσμητικά σχέδια. Κάποια ήταν απλής μορφής, ενώ άλλα ήταν φτιαγμένα με καλλιτεχνική φροντίδα. Η χρήση τους συνεχιζόταν μέχρι και τη δεκαετία του 1950.
Αν και πολλοί ισχυριζονται ότι είναι οθωμανικής προέλευσης, ωστόσο αυτά εντοπίζονται σε πολλές χώρες και πολιτισμούς της Ευρώπης, ήδη από τον 18ο και 19ο αιώνα.
Τι ισχύει ιστορικά:
Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, και ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές, υπήρχε έντονη ανάγκη για καθαριότητα πριν την είσοδο στο σπίτι ή σε τεμένη, και χρησιμοποιούνταν διάφορα μέσα, μεταξύ αυτών και μεταλλικά ποδόμακτρα. Παρόμοια μεταλλικά ποδόμακτρα βρίσκουμε όμως και σε πόλεις της Δυτικής Ευρώπης, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Γαλλία, στην Πολωνία, στην Αυστρία κ.ά., σε μια περίοδο που οι δρόμοι ήταν γεμάτοι λάσπες και ακαθαρσίες.
Για να μην μεταφέρεται η λάσπη μέσα στα σπίτια, οι κάτοικοι τοποθετούσαν ένα μεταλλικό ποδόμακτρο στην είσοδο, ώστε όποιος έμπαινε να καθαρίζει πρώτα τα παπούτσια του. Μερικές φορές τοποθετούνταν και εντός των σπιτιών.
Μέχριτην δεκαετία του 50-60, σε κάθε νεόκτιστη μονοκατοικία θεωρούνταν απαραίτητα τόσο το ποδόμακτρο όσο και το ρόπτρο στην είσοδο, και από άποψη πρακτικότητας αλλά και για αισθητικούς λόγους.
Η λέξη «ποδόμακτρο» προέρχεται από τις λέξεις «πόδι» και «μάκτρον» – με το «μάκτρον» να σημαίνει κάτι που χρησιμοποιείται για να σκουπίζεται κάποιος. Παρόμοια εντοπίζονται όχι μόνο στην Κύπρο αλλά και στην Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες
Σήμερα, με τον όρο «ποδόμακτρο» εννοούμε κυρίως το χαλάκι εισόδου. Μέχρι περίπου το 1980, μερικά ποδόμακτρα υπήρχαν ακόμη, αν και είχαν αρχίσει να εξαφανίζονται σταδιακά από νωρίτερα.
Καθώς οι δρόμοι πλέον είναι ασφαλτοστρωμένοι, τα ποδόμακτρα έχουν καταστεί άχρηστα, όμως πολλά σώζονται ακόμη σε ιστορικά κέντρα πόλεων, συχνά απαρατήρητα από τους περαστικούς. Πέρα από τη λειτουργική τους χρήση, τα ποδόμακτρα αποτελούν και δείγματα παλιάς τέχνης, με ποικιλία σχημάτων και διακοσμητικών λεπτομερειών.
LIVE LINK
1η Οκτωβρίου 2026: Σε απευθείας μετάδοση από το ΡΙΚ η στρατιωτική παρέλαση
Σε απευθείας μετάδοση από το ΡΙΚ η στρατιωτική παρέλαση της 1ης Οκτωβρίου
Σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση από το ΡΙΚ θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν οι πολίτες τη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση της Πέμπτης, 1ης Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο των εορτασμών για την 66η επέτειο της Ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα του ΡΙΚ, η μετάδοση της στρατιωτικής παρέλασης είναι προγραμματισμένη να αρχίσει στις 10:30 το πρωί, ενώ η παρέλαση θα πραγματοποιηθεί στις 11:00 στη λεωφόρο Ιωσήφ Χατζηιωσήφ στον Στρόβολο.
Αναβαθμισμένη η φετινή παρέλαση
Η φετινή στρατιωτική παρέλαση αναμένεται να παρουσιάσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς, σύμφωνα με τον Υπουργό Άμυνας Βασίλη Πάλμα, θα είναι αναβαθμισμένη και διαφορετική από προηγούμενες χρονιές.
Κατά τη διάρκεια της παρέλασης αναμένεται να παρουσιαστούν, μεταξύ άλλων, νέα οπλικά συστήματα και αποκτήματα της Εθνικής Φρουράς, ενώ στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται και πτητικά μέσα. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας πραγματοποιήθηκαν ήδη δοκιμαστικές πτήσεις πάνω από τη Λευκωσία.
Στους εορτασμούς θα παραστεί και ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας, Νίκος Δένδιας, ο οποίος θα εκπροσωπήσει την ελληνική κυβέρνηση και θα παρακολουθήσει τη στρατιωτική παρέλαση.
Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις
Λόγω της παρέλασης θα τεθούν σε ισχύ κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην περιοχή. Μεταξύ άλλων, τμήμα της λεωφόρου Ιωσήφ Χατζηιωσήφ θα παραμείνει κλειστό για την τροχαία κίνηση από τις 09:30 μέχρι τις 13:00, ενώ περιορισμοί θα εφαρμοστούν και στη λεωφόρο Σπύρου Κυπριανού.
Η τηλεοπτική κάλυψη από το ΡΙΚ αρχίζει στις 10:30, με τη στρατιωτική παρέλαση να ξεκινά στις 11:00.
ΔΗΜΟΙ
Δήμοι Λατσιών–Γερίου και Νότιας Λευκωσίας–Ιδαλίου ζητούν αναστολή της χωροθέτησης των νέων Φυλακών στον Άγιο Σωζόμενο
Την άμεση αναστολή της διαδικασίας χωροθέτησης των νέων Κεντρικών Φυλακών στην περιοχή του Αγίου Σωζόμενου ζητούν από κοινού οι Δήμοι Λατσιών–Γερίου και Νότιας Λευκωσίας–Ιδαλίου, θέτοντας ζήτημα διαβούλευσης με τις Τοπικές Αρχές και τις επηρεαζόμενες κοινωνίες.
Η Κυβέρνηση ανακοίνωσε στις 15 Σεπτεμβρίου ότι ο σχεδιασμός για τις νέες Κεντρικές Φυλακές προχωρεί με χωροθέτηση στον Άγιο Σωζόμενο. Σύμφωνα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, η επιλογή του κρατικού τεμαχίου έγινε έπειτα από αξιολόγηση τεχνικών και οικονομικών δεδομένων, με βασικά κριτήρια το κόστος, τον χρόνο και την πρόσβαση σε υφιστάμενες υποδομές. Η περιοχή του Μαθιάτη αποτελούσε την αρχική επιλογή, αλλά, κατά το Υπουργείο, θα απαιτούσε σημαντικές πρόσθετες υποδομές.
Οι δύο Δήμοι ζητούν επανεξέταση
Με κοινό Δελτίο Τύπου, ημερομηνίας 17 Σεπτεμβρίου 2026, οι δύο Δήμοι ζητούν την άμεση επανεξέταση της απόφασης, υπογραμμίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας κλίμακας και με σημαντικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις θα πρέπει, κατά τη θέση τους, να χωροθετηθεί στη βάση ολοκληρωμένης και επιστημονικά τεκμηριωμένης μελέτης.
Οι Τοπικές Αρχές επισημαίνουν ότι θα πρέπει να εξεταστούν, μεταξύ άλλων, οι υφιστάμενες χρήσεις γης, οι περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις, οι διαθέσιμες υποδομές και οι ανάγκες της ευρύτερης περιοχής.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι η περιοχή του Αγίου Σωζόμενου είναι ήδη επιβαρυμένη, όπως αναφέρουν, από σειρά δραστηριοτήτων και υποδομών, μεταξύ των οποίων μονάδες βιολογικού καθαρισμού, εγκαταστάσεις κτηνοτροφικών αποβλήτων, λατομείο και άλλες κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις. Σημειώνουν επίσης ότι από την περιοχή διέρχεται εναέρια γραμμή της ΑΗΚ 132 kV.
«Δεν μπορούν οι Τοπικές Αρχές να παραμένουν εκτός»
Οι δύο Δήμοι, οι οποίοι αναφέρουν ότι εκπροσωπούν συνολικά περίπου 60.000 κατοίκους, υποστηρίζουν ότι οι Τοπικές Αρχές δεν μπορούν να παραμένουν εκτός μιας διαδικασίας που αφορά έργο με σημαντικές επιπτώσεις για την ευρύτερη περιοχή.
Ζητούν, ως εκ τούτου, αναστολή κάθε νέας συζήτησης, ανακοίνωσης ή ενέργειας για προώθηση του έργου στον συγκεκριμένο χώρο, μέχρι να πραγματοποιηθεί ουσιαστική διαβούλευση με τις Τοπικές Αρχές και τις επηρεαζόμενες κοινωνίες.
Παράλληλα, ζητούν να εξεταστούν όλες οι διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές χωροθέτησης με αντικειμενικά και τεκμηριωμένα κριτήρια.
Τι απαντά η Κυβέρνηση
Από την πλευρά του Υπουργείου Δικαιοσύνης, η επίσημη θέση είναι ότι ο Άγιος Σωζόμενος προσφέρει πλεονεκτήματα λόγω της πρόσβασης σε βασικές υποδομές οδικού δικτύου, αποχέτευσης, ύδρευσης και ηλεκτρικής ενέργειας, κάτι που, σύμφωνα με την Κυβέρνηση, περιορίζει το κόστος και τον χρόνο υλοποίησης.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Φυτιρής δήλωσε επίσης ότι είναι έτοιμος να συζητήσει τεκμηριωμένες απόψεις και ότι, εάν προκύψουν ουσιαστικά προβλήματα, μπορούν να αναζητηθούν εναλλακτικές επιλογές. Σύμφωνα με όσα γνωστοποίησε, το νέο σωφρονιστικό ίδρυμα σχεδιάζεται για 1.750 θέσεις, ενώ στόχος είναι η έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών πριν από το τέλος του 2027.
Η συζήτηση για τη χωροθέτηση παραμένει επομένως ανοικτή, με τους δύο Δήμους να δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να παρακολουθούν τις εξελίξεις και να ζητούν από την Πολιτεία επανεξέταση της επιλογής πριν από τη λήψη οριστικής απόφασης.
Πηγή θέσης των Δήμων: Κοινό Δελτίο Τύπου Δήμων Λατσιών–Γερίου και Νότιας Λευκωσίας–Ιδαλίου, 17 Σεπτεμβρίου 2026.
ΔΗΜΟΙ
Μουσική βραδιά με τον Παντελή Θαλασσινό στον Δήμο Λατσιών–Γερίου
Μια ξεχωριστή μουσική βραδιά με τον αγαπημένο τραγουδοποιό Παντελή Θαλασσινό διοργανώνει ο Δήμος Λατσιών–Γερίου, προσκαλώντας το κοινό σε μια συναυλία γεμάτη γνωστά τραγούδια και αγαπημένες μελωδίες.
Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 2026, στις 7:45 μ.μ., στο Πάρκο Γλυπτών Αγίου Χαραλάμπους, πλησίον του Ιερού Ναού Αγίου Χαραλάμπους, στο δημοτικό διαμέρισμα Γερίου.
Τον Παντελή Θαλασσινό θα συνοδεύσει επί σκηνής η Φρειδερίκη Τομπάζου, ενώ στη μουσική βραδιά θα συμμετάσχει και ο Λαογραφικός Όμιλος Ακρίτες Γερίου, προσθέτοντας το δικό του παραδοσιακό χρώμα στην εκδήλωση.
Ο Δήμος Λατσιών–Γερίου προσκαλεί δημότες και επισκέπτες να απολαύσουν μια όμορφη φθινοπωρινή βραδιά μουσικής και πολιτισμού.
Η είσοδος είναι ελεύθερη.
Πληροφορίες εκδήλωσης
📅 Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 2026
🕢 Ώρα: 7:45 μ.μ.
📍 Πάρκο Γλυπτών Αγίου Χαραλάμπους, πλησίον Ιερού Ναού Αγίου Χαραλάμπους, Γέρι
🎟️ Είσοδος ελεύθερη
