Την Πέμπτη το πρωί, η Επιτροπή Εσωτερικών της Βουλής θα εξετάσει σειρά προτάσεων νόμου που αφορούν τις εκλογικές διαδικασίες στην Κύπρο. Η συζήτηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια έγκαιρης εξέτασης όλων των σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων, ώστε να προωθηθούν στην Ολομέλεια και, εφόσον υπερψηφιστούν, να τεθούν σε εφαρμογή πριν από τις Βουλευτικές Εκλογές του 2026.

Η πρώτη συνεδρία πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα, με επίκεντρο κυβερνητικά νομοσχέδια και προτάσεις που αφορούσαν τη μείωση του ορίου ηλικίας για το δικαίωμα ψήφου στα 17 και την αυτόματη εγγραφή των νέων ψηφοφόρων στους εκλογικούς καταλόγους.

Δικαίωμα ψήφου στους εκ μητρογονίας πρόσφυγες

Κατά τη δεύτερη συνεδρίαση, θα τεθεί προς συζήτηση μια σημαντική πρόταση νόμου που συγκεντρώνει τη στήριξη βουλευτών από σχεδόν όλα τα κόμματα. Η πρόταση αφορά τη δυνατότητα των εκ μητρογονίας προσφύγων να ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα στον τόπο καταγωγής της μητέρας τους. Παρά την οικονομική αναγνώρισή τους εδώ και χρόνια, δεν έχουν μέχρι στιγμής το δικαίωμα να εγγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους της μητρικής τους επαρχίας, κάτι που, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, αποτελεί διάκριση με βάση το φύλο.

Η πρόταση, που κατατέθηκε από βουλευτές του ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, Οικολόγων, ΕΛΑΜ, καθώς και ανεξάρτητους βουλευτές, προβλέπει την τροποποίηση του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, ώστε να αποκατασταθεί η ανισότητα. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, στην Κερύνεια οι εκ μητρογονίας πρόσφυγες ανέρχονται σε 7.652, ενώ στην Αμμόχωστο ο αριθμός τους φτάνει τους 23.033.

Η βουλεύτρια του ΔΗΣΥ, Ρίτα Σούπερμαν, τόνισε ότι η πρόταση στοχεύει στην αποκατάσταση μιας αδικίας, καθώς οι συγκεκριμένοι πολίτες έχουν ήδη συνδεθεί με τις κοινότητές τους και συμμετέχουν ενεργά στις εκλογικές διαδικασίες. Επιπλέον, το ισχύον νομικό πλαίσιο, που αναγνωρίζει τον τόπο καταγωγής μόνο του πατέρα για εκλογικούς σκοπούς, έρχεται σε αντίθεση με τη νομοθεσία του 2013, η οποία αποξένωσε πρόσφυγες από τις κατεχόμενες περιοχές τους.

Με την προτεινόμενη αλλαγή, οι αναφορές στον «πατέρα» θα αντικατασταθούν από τον όρο «γονέας», και τα στοιχεία της μητέρας θα προστεθούν στα αρχεία του πληθυσμού, επιτρέποντας στους εκ μητρογονίας πρόσφυγες να εγγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους της μητρικής τους επαρχίας.

Εκλογή βουλευτών επικρατείας και αύξηση εδρών

Στην ατζέντα της Επιτροπής Εσωτερικών περιλαμβάνεται και η πρόταση του προέδρου της ΕΔΕΚ, Μαρίνου Σιζόπουλου, για την τροποποίηση του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου. Η πρόταση προβλέπει την εκλογή βουλευτών επικρατείας από το σύνολο του εκλογικού σώματος, με την επικράτεια της Δημοκρατίας να αποτελεί ενιαία εκλογική περιφέρεια για τον σκοπό αυτό.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, οι βουλευτές επικρατείας θα εκλέγονται με το ίδιο ψηφοδέλτιο που χρησιμοποιείται για τους περιφερειακούς βουλευτές. Οι υποψήφιοι για τις έδρες αυτές δεν θα μπορούν να είναι ταυτόχρονα υποψήφιοι στις εκλογικές περιφέρειες.

Επιπλέον, η ΕΔΕΚ προτείνει την αύξηση του συνολικού αριθμού των βουλευτών, καθώς εκτιμά ότι η υπάρχουσα σύνθεση δεν επαρκεί για την κάλυψη των συνεχώς αυξανόμενων διεθνών διακοινοβουλευτικών υποχρεώσεων. Η πρόταση προβλέπει επτά έδρες επικρατείας, οι οποίες θα κατανέμονται στα κόμματα βάσει του εκλογικού αποτελέσματος.

Ταυτόχρονα, η ΕΔΕΚ κατέθεσε σχέδιο απόφασης, σύμφωνα με το οποίο ο συνολικός αριθμός των βουλευτών θα ανέρχεται σε 90, με το 70% να εκλέγεται από την ελληνική κοινότητα και το 30% από την τουρκική κοινότητα, όπως ορίζει το Σύνταγμα.

Παρόλο που η πρόταση αντιμετωπίζει πρακτικά ζητήματα, όπως η έλλειψη απαρτίας λόγω διεθνών υποχρεώσεων, ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις λόγω της αύξησης του αριθμού των βουλευτών και των πιθανών νομικών προεκτάσεων που θα επιφέρει μια τέτοια αλλαγή στη λειτουργία της Βουλής.