Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ιδρυτική συνδιάσκεψη του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών. Τριάντα χρόνια συνεχούς παρουσίας, αγώνων και παρεμβάσεων για το περιβάλλον, τη διαφάνεια, τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη, τα δικαιώματα των απλών πολιτών, των ζώων και του περιβάλλοντος.

Από το 1996 μέχρι σήμερα, η πορεία του Κινήματος ήταν σταθερά προσανατολισμένη σε αξίες και ιδανικά και όχι σε συγκυριακές σκοπιμότητες και προσωπικές φιλοδοξίες . Σε δύσκολες στιγμές για τον τόπο και την κοινωνία, επέλεξε να σταθεί με καθαρό λόγο και καθαρές θέσεις μακριά από το λαϊκισμό και την μόδα της κάθε εποχής.

30 χρόνια στη σωστή πλευρά της ιστορίας.

Σε κάθε μεγάλη θεσμική μάχη για τη διαφάνεια, σε κάθε περιβαλλοντικό αγώνα για προστασία της φύσης, σε κάθε προσπάθεια ανάδειξης σκανδάλων και στρεβλώσεων, η θέση μας ήταν ξεκάθαρη: υπέρ της λογοδοσίας, υπέρ της προστασίας του δημόσιου συμφέροντος, υπέρ των απλών πολιτών.

30 χρόνια στη σωστή πλευρά της κοινωνίας.

Δίπλα στους πολίτες που διεκδικούν ποιότητα ζωής, δίπλα στους νέους που απαιτούν προοπτική, δίπλα στις οικογένειες που αγωνιούν για αξιοπρέπεια, δίπλα σε όσους δεν έχουν ισχυρή φωνή αλλά έχουν δίκαιο. Αντίθετα στο άδικο και την εκμετάλλευση των αδυνάτων από τους ισχυρούς, στην διαφθορά και την διαπλοκή, στην αδιαφορία και την λήθη, το ψέμα και την παραπληροφόρηση, την κοινωνική αναλγησία και την απανθρωπιά.

Στα τριάντα αυτά χρόνια, το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών απέδειξε ότι μπορεί να είναι μικρό σε αριθμούς αλλά ισχυρό σε συνέπεια. Ότι μπορεί να μην ακολουθεί το ρεύμα, αλλά να το διαμορφώνει. Ότι μπορεί να επιμένει θεσμικά, χωρίς κραυγές και χωρίς εκδικητικές συμπεριφορές,  ακόμη και όταν η συγκυρία ευνοεί τον εύκολο λαϊκισμό.

Η διαδρομή αυτή δεν είναι απλώς επετειακή. Είναι ευθύνη. Και τα επόμενα χρόνια θα είναι ακόμη πιο απαιτητικά: κλιματική κρίση, θεσμική θωράκιση, κοινωνικές ανισότητες, ποιότητα δημοκρατίας.

Με νέα ηγεσία αλλά με την ίδια ιστορία συνεχίζουμε.

Με την ίδια καθαρότητα, με την ίδια επιμονή και με την ίδια πίστη στις αρχές μας, συνεχίζουμε.

Γιατί τριάντα χρόνια μετά, παραμένουμε στη σωστή πλευρά της ιστορίας.

Και κυρίως παραμένουμε και συνεχίζουμε στη σωστή πλευρά της κοινωνίας.

Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών

Η συζήτηση για το πλαίσιο των εκποιήσεων επανέρχεται δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο, καθώς εμπιστευτικά δεδομένα της Κεντρικής Τράπεζας αποτυπώνουν μια ανησυχητική πραγματικότητα: η συνολική αξία των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), αντί να συρρικνώνεται, εμφανίζεται εκ νέου αυξημένη, υπερβαίνοντας πλέον τα €20 δισ.

Το στοιχείο αυτό αναζωπυρώνει τη θεσμική αντιπαράθεση στη Βουλή, με τα κόμματα να ετοιμάζουν παρεμβάσεις στο νομικό πλαίσιο πριν από τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου, επιδιώκοντας να περιορίσουν το κοινωνικό αποτύπωμα των εκποιήσεων χωρίς να διαταράξουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Οι αριθμοί που προκαλούν προβληματισμό

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, οι εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων διατηρούν στα χαρτοφυλάκιά τους δάνεια ονομαστικής αξίας €19,7 δισ., εκ των οποίων τα €18,5 δισ. παραμένουν μη εξυπηρετούμενα. Το 87% αυτών αφορά τερματισμένες συμβάσεις.

Οι εταιρείες αγόρασαν 141.478 δάνεια έναντι €3,2 δισ., δηλαδή σε τιμή περίπου 80% χαμηλότερη από την αρχική τους αξία. Μέχρι τον Ιούνιο του 2025 είχαν εισπράξει συνολικά €5,7 δισ., ποσό που υπερβαίνει το αρχικό τίμημα αγοράς, μέσω:

• €3,6 δισ. αποπληρωμών σε μετρητά
• €619 εκατ. από ανάκτηση ακινήτων
• €1,5 δισ. από ανταλλαγές ακινήτων έναντι χρέους

Παρά ταύτα, λόγω της συνέχισης του τοκισμού και του ανατοκισμού, η συνολική αξία των ΜΕΔ διατηρείται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Η εικόνα σε ΚΕΔΙΠΕΣ και τράπεζες

Η ΚΕΔΙΠΕΣ διαχειρίζεται 77.561 δάνεια του πρώην Συνεργατισμού, αρχικής αξίας €7,5 δισ., με υπόλοιπο €5,7 δισ. τον Ιούνιο 2025, εκ των οποίων €5 δισ. χαρακτηρίζονται μη εξυπηρετούμενα.

Στο τραπεζικό σύστημα τα ΜΕΔ περιορίστηκαν στα €1,45 δισ. (24.736 δάνεια), μειωμένα κατά €86 εκατ. από τον Δεκέμβριο 2024. Η απομόχλευση των τραπεζών μέσω πωλήσεων χαρτοφυλακίων έχει ενισχύσει την ανθεκτικότητά τους σε σχέση με την περίοδο της κρίσης του 2013.

Η μάχη στη Βουλή

Στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών εκκρεμούν 20–30 προτάσεις νόμου για τις εκποιήσεις. Η συζήτηση ορίστηκε για τις 9 Μαρτίου.

Το Υπουργείο Οικονομικών εμφανίζεται επιφυλακτικό ως προς εκτεταμένες νομοθετικές παρεμβάσεις, εξετάζοντας όμως στοχευμένη επαναφορά του Σχεδίου «Ενοίκιο έναντι Δόσης», υπό την προϋπόθεση ότι το δημοσιονομικό κόστος θα είναι διαχειρίσιμο.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι δανειολήπτες διαθέτουν ήδη θεσμικά εργαλεία προστασίας μέσω του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και της Δικαιοσύνης, αν και παραδέχεται ότι τα μέσα αυτά δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς μετά την ενίσχυση του πλαισίου το 2023.

Οι προτάσεις των κομμάτων

ΑΚΕΛ και Οικολόγοι ζητούν αποκατάσταση του δικαιώματος δικαστικής αναστολής εκποίησης σε περιπτώσεις καταχρηστικών ρητρών. Ο Άριστος Δαμιανού μίλησε για «εκτεταμένες εκποιήσεις χωρίς ουσιαστικά φίλτρα προστασίας».

ΔΗΣΥ, ΔΗΠΑ, ΕΔΕΚ και ανεξάρτητοι βουλευτές προωθούν ρύθμιση για περιορισμό της ευθύνης των εγγυητών μέχρι του αρχικού ποσού δανείου, αφαιρουμένων των εισπράξεων από πλειστηριασμούς ή ανακτήσεις.

ΔΗΠΑ εισηγείται:

• Αναστολή εκποιήσεων κύριας κατοικίας έως €350.000 μέχρι τέλος του έτους
• Ενίσχυση των δεσμευτικών αρμοδιοτήτων του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου για διαφορές έως €50.000
• Δημιουργία Ειδικού Ταμείου Αλληλεγγύης από ειδική φορολόγηση έως 15% σε περιπτώσεις πλειστηριασμών
• Διαγραφή υπολοίπου οφειλής όταν το προϊόν εκποίησης δεν καλύπτει το χρέος

Το πολιτικό διακύβευμα

Η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει ανοιχτή πληγή της κυπριακής οικονομίας. Αν και το τραπεζικό σύστημα έχει θωρακιστεί, το κοινωνικό βάρος μεταφέρθηκε στα χαρτοφυλάκια των εταιρειών εξαγοράς και στους δανειολήπτες.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά η εξισορρόπηση μεταξύ δημοσιονομικής υπευθυνότητας και κοινωνικής συνοχής.

Στη Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων και στη Δικοινοτική Χορωδία για την Ειρήνη “Λένα Μελανίδου” απένειμε το Παγκύπριο Βραβείο Ειρήνης 2025 το Παγκύπριο Συμβούλιο Ειρήνης (ΠΣΕ), σε τελετή που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας, στο Θέατρο Παλλάς στη Λευκωσία.

Σε χαιρετισμό του, ο Πρόεδρος του ΠΣΕ, Τάσος Κωστέας, είπε ότι το 2025 το Παγκύπριο Συμβούλιο Ειρήνης ανέπτυξε, σε συνεργασία και με άλλες οργανώσεις, μια σειρά από δυναμικές κινητοποιήσεις, καταδικάζοντας τους πολέμους και τις σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.

Αναφερόμενος στην Παλαιστίνη, καταδίκασε την «τακτική τεχνητής ανθρωπιστικής κρίσης που εφαρμόζει το Ισραήλ και πλήττει μαζικά τον άμαχο πληθυσμό», σημειώνοντας ότι το σημερινό Ισραήλ «προσβάλλει ολόκληρη την ανθρωπότητα, την ιστορία και τον πολιτισμό της. Προσβάλλει τη δική του ιστορία και σπιλώνει τη μνήμη των θυμάτων του ολοκαυτώματος των Ευρωπαίων Εβραίων».

Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Κωστέας ζήτησε πλήρη διερεύνηση του ρόλου των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο κατά τις επιθέσεις εναντίον αμάχων στην Παλαιστίνη και αλλού.

Επίσης, καταδίκασε τη ρωσική εισβολή και τη συνεχιζόμενη παραβίαση της κυριαρχίας της Ουκρανίας, τις απειλές και την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, το συνεχιζόμενο εμπάργκο και τις απειλές εναντίον της Κούβας, τις επιθετικές προθέσεις για προσάρτηση της Γροιλανδίας.

«Ολόκληρη η ανθρωπότητα βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια νέα κούρσα εξοπλισμών», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η στρατιωτικοποίηση καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο μέρος της δημόσιας συζήτησης και διαμορφώνει μια νέα επικίνδυνη πολιτική λογική. Πρόσθεσε ότι οι αμυντικές δαπάνες αυξάνονται ραγδαία και αφαιρούν τεράστια κονδύλια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την εξάλειψη της πείνας, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, την εκπαίδευση και την προστασία του περιβάλλοντος, ανέφερε. 

Εξάλλου, συνέχισε, ο μιλιταρισμός δεν είναι ουδέτερη διαδικασία καθώς διαμορφώνει νοοτροπίες και καλλιεργεί την αντίληψη ότι τα προβλήματα λύνονται με τη βία ή με την απειλή βίας. «Όμως η ιστορία έχει αποδείξει ότι οι εξοπλιστικοί ανταγωνισμοί δεν οδηγούν σε σταθερότητα αλλά στην καχυποψία, στον φόβο, και σε αλυσιδωτές αντιδράσεις που εύκολα μπορούν να ξεφύγουν από κάθε έλεγχο», είπε.

Ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Συμβουλίου Ειρήνης επισήμανε ότι η κατάργηση της διεθνούς νομιμότητας επιβαρύνει κυρίως τα μικρά και ανίσχυρα κράτη, όπως η Κύπρος, σημειώνοντας ότι “η χώρα μας έχει πολλούς και σοβαρούς λόγους να επιμένει στο δίκαιο και στην αλήθεια”.

Όπως είπε, η συνεργασία μεταξύ της ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής κοινότητας αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την επούλωση των πληγών του παρελθόντος.

«Δύο από τα πιο εμβληματικά παραδείγματα αυτής της προσπάθειας είναι η Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους (ΔΕΑ) και η Δικοινοτική Χορωδία για την Ειρήνη «Λένα Μελανίδου», οι οποίες, αν και δραστηριοποιούνται σε εντελώς διαφορετικά πεδία – το ανθρωπιστικό και το πολιτιστικό, υπηρετούν τον ίδιο ιερό σκοπό: τη συμφιλίωση», ανέφερε ο κ. Κωστέας.

Πρόσθεσε ότι η πολιτική υπόσταση της ΔΕΑ και η εθελοντική προσφορά της Δικοινοτικής χορωδίας μας δίνουν το παράδειγμα ότι όταν υπάρχει βούληση, υπάρχουν λύσεις, ακόμα και στο Κυπριακό.

Μιλώντας για τη ΔΕΑ, είπε ότι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι επιστήμονες εργάζονται δίπλα-δίπλα στα εργαστήρια και στους χώρους εκταφών, αποδεικνύοντας ότι η κοινή μοίρα της απώλειας δεν γνωρίζει εθνικότητα. “Αυτή η κοινή προσπάθεια προσφέρει στις οικογένειες τη δυνατότητα να κλείσουν έναν κύκλο πένθους, μειώνοντας την καχυποψία και καλλιεργώντας την ενσυναίσθηση”, δήλωσε.

Όσον αφορά τη Δικοινοτική Χορωδία για την Ειρήνη “Λένα Μελανίδου”, ο κ. Κωστέας είπε ότι προσεγγίζει τη συνεργασία μέσα από τη δύναμη του εθελοντισμού και του πολιτισμού. Εκπροσώπησε την Κύπρο σε συναυλίες στο εξωτερικό, «αλλά η δύναμή της είναι ότι επισκέφθηκε, τραγούδησε και έστειλε μηνύματα ειρήνης σε όλες τις πόλεις της Κύπρου, εθελοντικά και αφιλοκερδώς».

Καταληκτικά, ο Πρόεδρος του ΠΣΕ ανέφερε ότι η ΔΕΑ διαχειρίζεται το τραυματικό παρελθόν, ενώ η Δικοινοτική Χορωδία οραματίζεται ένα αρμονικό μέλλον. «Και οι δύο φορείς αποδεικνύουν ότι η συνεργασία δεν είναι μόνο αναγκαία για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος, αλλά και η μόνη οδός για μια κοινωνία που επιθυμεί να προχωρήσει μπροστά, απαλλαγμένη από το βάρος μιας κληρονομιάς βίας και πολέμου», ανέφερε.

Πηγή: ΚΥΠΕ