Μικροί σε μέγεθος δήμοι συνενώνονται με μικρό αριθμό κοινοτήτων, με αποτέλεσμα να προκύπτουν μη βιώσιμοι δήμοι

Μέσα από συμπληγάδες πέτρες περνά η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που θα εφαρμοστεί παράλληλα με τη διεξαγωγή των τοπικών εκλογών στις 9 Ιουνίου 2024. Προβλήματα όπως η άρνηση κάποιων αιρετών (εκλελεγμένων) να συνεργαστούν επειδή δεν επιθυμούν, σύμφωνα με πηγές από το ΥΠΕΣ, την υλοποίηση της μεταρρύθμισης, η μη εξεύρεση χώρων στέγασης των νέων οργανισμών, με χαρακτηριστικό το παράδειγμα της ελεύθερης Αμμοχώστου, καθώς και η απουσία μεταβατικής περιόδου από το παλιό σύστημα Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο νέο, προκαλούν πονοκέφαλο στο Υπουργείο Εσωτερικών, που συνεχίζει να ασκεί πιέσεις ώστε να είναι όλα έτοιμα στην ώρα που πρέπει.

Την ίδια ώρα, προβλήματα αναμένεται να προκύψουν και από τη σύγκρουση εξουσιών μεταξύ των προέδρων των επαρχιακών οργανισμών και των γενικών διευθυντών των οργανισμών που θα έχουν αμφότεροι εκτελεστικές εξουσίες. Πηγή από το Υπουργείο Εσωτερικών εκφράζει, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, την ανησυχία ότι θα ανοίξει ένα νέο παράθυρο για ρουσφέτια, αφού οι δύο τοπικοί άρχοντες θα είναι σε θέση να εγκρίνουν διάφορες άδειες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις πελατειακές σχέσεις που ενδέχεται να ενισχυθούν, με αντάλλαγμα τις ψήφους.

Πάντως, το Υπουργείο Εσωτερικών διαμηνύει ότι η μεταρρύθμιση θα προχωρήσει και θα υλοποιηθεί στη βάση του νόμου, ο οποίος προνοεί πιο ισχυρούς δήμους, με διοικητική και οικονομική αυτονομία, με ενισχυμένους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου και διαφάνειας, και με αυξημένες αρμοδιότητες. Πιο συγκεκριμένα, δημιουργούνται 18 νέοι δήμοι, οι οποίοι προκύπτουν από τη συνένωση 28 δήμων και 63 κοινοτήτων. Δύο δήμοι (Στρόβολος και Πάφος) παραμένουν ως έχουν ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των δήμων παγκυπρίως σε 20. Όλες οι υπό συνένωση τοπικές αρχές θα αποτελούν τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου. Οι νέοι δήμοι θα έχουν διευρυμένες αρμοδιότητες (ίδρυση Δημοτικής Αστυνομίας, αρμοδιότητες Σχολικών Εφορειών από το 2029, συντήρηση οδικού δικτύου), δεν θα έχουν όμως την αρμοδιότητα της αδειοδότησης για αναπτυξιακά έργα (έκδοση πολεοδομικών αδειών και αδειών οικοδομής), η οποία μεταφέρεται στους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ). Η κρατική χορηγία προς τους δήμους εντάσσεται πλέον στον νόμο ως σταθερό ποσό συνολικού ύψους €117 εκατ. κατ’ έτος, το οποίο είναι αυξημένο κατά €45 εκατ. (ποσοστό 62%) από το ποσό που χορηγείτο κατά τα τελευταία χρόνια στους δήμους από το κράτος (€72 εκατ.).

Επαρχιακοί Οργανισμοί

Σύμφωνα με τον περί Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης Νόμο, συστήνονται πέντε Επαρχιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ένας σε κάθε επαρχία της ελεύθερης Κύπρου), οι οποίοι θα έχουν αρμοδιότητες σε επίπεδο επαρχίας που αφορούν την υδατοπρομήθεια: κατασκευή, συντήρηση και λειτουργία συστημάτων ύδρευσης, διαχείριση υγρών αποβλήτων, διαχείριση στερεών αποβλήτων, αδειοδότηση ανάπτυξης (έκδοση πολεοδομικών αδειών και αδειών οικοδομής, έλεγχος επιβολής). Οι μεγάλες αναπτύξεις παραμένουν αρμοδιότητα της Πολεοδομίας.

Αστοχίες

Αστοχίες παρατηρούνται σε διάφορα επίπεδα. Ενδεικτικά, δήμοι όπως η Πάφος και ο Στρόβολος μένουν μόνοι τους, παρά την αρχική πολιτική τοποθέτηση ότι «κανείς δεν μένει μόνος». Επίσης, μικροί σε μέγεθος δήμοι, λόγω των αντιδράσεών τους, συνενώνονται με μικρό αριθμό κοινοτήτων (Δήμοι Ιδαλίου, Στροβόλου, Ύψωνα, Κάτω Πολεμιδιών, Αθηένου, Αραδίππου, Παραλιμνίου, Αγίας Νάπας, Γεροσκήπου και Πέγειας). Ως αποτέλεσμα, προκύπτουν μη βιώσιμοι δήμοι, αφού σε αρκετές περιπτώσεις δεν δημιουργείται η κρίσιμη πληθυσμιακή μάζα που απαιτείται, ούτε και τα οικονομικά οφέλη από τις συνενώσεις.

Πηγή: Politis