Στα άκρα οδηγείται η σύγκρουση μεταξύ της συντεχνίας δεσμοφυλάκων Ισότητα και της αναπληρώτριας διευθύντριας των Κεντρικές Φυλακές, Μαρία Σιαλή, καθώς η συντεχνία προχώρησε σε καταγγελίες τόσο προς την Επίτροπο Διοικήσεως και το Υπουργείο Εργασίας όσο και προς την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, ζητώντας τη διερεύνηση πιθανών ποινικών αδικημάτων. Στο περιεχόμενο της καταγγελίας περιλαμβάνονται επίσης αναφορές που αγγίζουν τον Κώστας Φυτιρής αλλά και τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου.

Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκεται η στάση της Διεύθυνσης απέναντι στον αντιπρόεδρο της συντεχνίας, Γιώργος Μαλτέζος, με τη συντεχνία να προβάλλει ισχυρισμούς περί αντιποίνων λόγω της συνδικαλιστικής του δράσης. Παράλληλα, σε δημόσιες παρεμβάσεις γίνεται λόγος για προσπάθεια φίμωσης και για εξευτελιστική συμπεριφορά προς μέλη του προσωπικού, τα οποία –σύμφωνα με τους ισχυρισμούς– χαρακτηρίστηκαν ως «αμόρφωτοι και ττόπουζοι».

Στην καταγγελία γίνεται ειδική αναφορά στη μετακίνηση του Γιώργου Μαλτέζου και στην πειθαρχική διαδικασία που κινήθηκε εναντίον του, μετά τις δημόσιες αναφορές του σχετικά με ανεξέλεγκτη χρήση ναρκωτικών εντός των Κεντρικών Φυλακών. Παράλληλα, γίνεται λόγος και για αποκοπή του συνδικαλιστικού χρόνου, με τη συντεχνία να υποστηρίζει ότι στόχος ήταν η φίμωσή του.

Η συντεχνία υποστηρίζει επίσης ότι οι ενέργειες της Διεύθυνσης έχουν εκδικητικό χαρακτήρα, επισημαίνοντας ότι στις 7 Μαΐου 2026 το Κλαδικό Συμβούλιο υπέβαλε επίσημη γραπτή καταγγελία προς την αναπληρώτρια διευθύντρια, με κοινοποίηση προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, τον Γενικό Διευθυντή και κοινοβουλευτικές επιτροπές. Σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται, μόλις 24 ώρες αργότερα, στις 8 Μαΐου 2026, διορίστηκε ερευνώσα λειτουργός δυνάμει του άρθρου 81(2)(β) των περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμων, διαδικασία που θεωρείται η βαρύτερη πειθαρχική οδός και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε αναγκαστική αφυπηρέτηση ή απόλυση.

Στην καταγγελία περιλαμβάνεται ακόμη αναφορά σε περιστατικό που φέρεται να σημειώθηκε στις 6 Μαΐου 2026, κατά το οποίο η Μαρία Σιαλή φέρεται να χαρακτήρισε δεσμοφύλακες ως «ντροπή του Τμήματος». Παράλληλα, η Ισότητα ισχυρίζεται ότι αξιωματούχοι της ΠΑΣΥΔΥ προωθούσαν πρακτικές ευνοιοκρατίας εντός των Φυλακών, μέσω μετακινήσεων και τοποθετήσεων δεσμοφυλάκων σε ευνοϊκές θέσεις, με αντάλλαγμα –όπως υποστηρίζεται– την ένταξή τους στην ΠΑΣΥΔΥ.

Πέραν αυτών, στην πολυσέλιδη καταγγελία που ξεπερνά τις 130 σελίδες, η συντεχνία επισημαίνει και το γεγονός ότι λειτουργεί χωρίς κρατική χορηγία, σε αντίθεση με την ΠΑΣΥΔΥ. Για τον λόγο αυτό καλεί την Αρχή κατά της Διαφθοράς να εξετάσει το ζήτημα της ετήσιας κρατικής χορηγίας ύψους €1.090.000 προς την ΠΑΣΥΔΥ, καθώς και το κατά πόσο υπάρχουν ισότιμα κριτήρια χρηματοδότησης για τις υπόλοιπες αναγνωρισμένες οργανώσεις του ίδιου χώρου.

Στην επιστολή που κατατέθηκε επισυνάπτονται επίσης όλες οι σχετικές επιστολές και η αλληλογραφία μεταξύ της Διεύθυνσης Φυλακών και του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Την ίδια ώρα, οι δεσμοφύλακες προχωρούν την Παρασκευή σε 24ωρη απεργία έξω από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, προειδοποιώντας ότι σε περίπτωση που δεν υπάρξει ουσιαστικός διάλογος και επίλυση των ζητημάτων που θέτουν, θα κλιμακώσουν περαιτέρω τα μέτρα αντίδρασής τους.

Πάντως, σε περίπτωση που η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς αποφασίσει να προχωρήσει σε επίσημη έρευνα, πληροφορίες αναφέρουν ότι ενδέχεται να κληθούν να καταθέσουν και άλλα πρόσωπα από τις Κεντρικές Φυλακές σχετικά με τη συμπεριφορά της Διεύθυνσης.

Το «φάντασμα» της Οδηγίας Μπολκεστάιν φαίνεται να επανέρχεται πάνω από το εργασιακό πλαίσιο της Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα από νέα νομοθετική πρωτοβουλία που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αφορά τη στήριξη και ανάπτυξη των νεοφυών επιχειρήσεων (start ups).

Το πιο αμφιλεγόμενο σημείο της πρότασης, όπως και στην περίπτωση της Οδηγίας Μπολκεστάιν πριν από περίπου δύο δεκαετίες, αφορά στους όρους εργοδότησης των εργαζομένων, καθώς προβλέπεται να εφαρμόζονται με βάση τη χώρα καταγωγής της επιχείρησης και όχι τη χώρα στην οποία εργάζονται οι υπάλληλοι.

Χώρα καταγωγής

Το συγκεκριμένο ζήτημα (28th regime EU int) αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης στη διήμερη συνεδρία της Εκτελεστικής Επιτροπής της ETUC, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη και την Τετάρτη στις Βρυξέλλες.

Μιλώντας στον «Φ», ο Γενικός Γραμματέας της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας, χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητική τη συγκεκριμένη πρόταση, υπογραμμίζοντας ότι θα πρέπει να ανακοπεί πριν οδηγηθεί προς ψήφιση, καθώς –όπως σημείωσε– ανατρέπει τις ισορροπίες στο εργασιακό καθεστώς και έρχεται σε αντίθεση με την ίδια την πολιτική της ΕΕ για ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων.

Όπως εξήγησε ο κ. Μάτσας, στη συνεδρία της ETUC εξετάστηκε το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυση των start ups. Ωστόσο, μεταξύ των προβλέψεων της πρότασης περιλαμβάνεται και το κομμάτι που αφορά στα εργασιακά δικαιώματα και στους όρους απασχόλησης των εργαζομένων.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, εάν μία εταιρεία είναι εγγεγραμμένη στην Κύπρος αλλά δραστηριοποιείται στην Ισπανία, τότε οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στην Ισπανία θα εργοδοτούνται με βάση τους όρους που ισχύουν στην Κύπρο και όχι εκείνους της χώρας στην οποία εργάζονται. Δηλαδή, θα λαμβάνεται υπόψη η χώρα προέλευσης της εταιρείας και όχι η χώρα εργασίας. Όπως τόνισε ο ΓΓ της ΣΕΚ, αυτό ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές ανατροπές στις συλλογικές συμβάσεις, αλλά και σε ζητήματα που αφορούν τις συντάξεις και το γενικότερο εργασιακό καθεστώς.

Οδηγία Μπολκεστάιν

Ο κ. Μάτσας επισήμανε ότι η συγκεκριμένη πρόταση θυμίζει έντονα την περιβόητη Οδηγία Μπολκεστάιν, η οποία είχε προκαλέσει τεράστιες αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη πριν από περίπου είκοσι χρόνια.

Υπενθυμίζεται ότι οι επικριτές της Οδηγίας είχαν ως σύμβολο τον λεγόμενο «Πολωνό υδραυλικό», ο οποίος εργαζόταν στις Βρυξέλλες αλλά αμειβόταν με μισθό Πολωνίας.

Ουσιαστικά, η εικόνα αυτή συμβόλιζε τη μεταφορά φθηνού εργατικού δυναμικού από τις ανατολικές προς τις πιο ανεπτυγμένες δυτικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Οδηγία στόχευε στη δημιουργία ενιαίας αγοράς υπηρεσιών, με στόχο τη διευκόλυνση ίδρυσης επιχειρήσεων και παροχής υπηρεσιών μεταξύ κρατών-μελών μέσω περιορισμού της γραφειοκρατίας.

Εκείνο όμως που είχε προκαλέσει τη μεγαλύτερη θύελλα αντιδράσεων και χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως «κοινωνικό πισωγύρισμα», ήταν η διάταξη περί «αρχής της χώρας καταγωγής». Η πρόνοια αυτή προέβλεπε ότι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να δραστηριοποιούνται σε άλλη χώρα εφαρμόζοντας τους εργασιακούς και φορολογικούς κανόνες της χώρας προέλευσής τους.

Τελικά, η Οδηγία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα τέλη του 2006, αφού προηγουμένως αφαιρέθηκε η επίμαχη πρόνοια που προέβλεπε υπαγωγή των εργαζομένων –συμπεριλαμβανομένων των αποσπασμένων– στη νομοθεσία της χώρας προέλευσης.

Ο ΓΓ της ΣΕΚ ανέφερε ακόμη ότι προτίθεται να ζητήσει το συντομότερο συνάντηση με τον Νίκος Χριστοδουλίδης, ώστε να τον ενημερώσει για τις εξελίξεις και παράλληλα να ζητήσει από την Κυπριακή Δημοκρατία να τοποθετηθεί επίσημα επί του ζητήματος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Όπως σημείωσε ο κ. Μάτσας, η πρόταση βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο να τεθεί προς ψήφιση είτε το 2026 είτε το 2027.

Πρόσθετα κονδύλια για εργαζόμενους

Πέρα από το επίμαχο αυτό ζήτημα, στην Εκτελεστική Επιτροπή της ETUC συζητήθηκε και το πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 της ΕΕ.

Σύμφωνα με όσα προέκυψαν, το νέο πλαίσιο δημιουργεί προοπτικές αυξημένης οικονομικής στήριξης για εργαζόμενους στην Κύπρο, ιδιαίτερα για ανέργους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα εξασφάλισης ευρωπαϊκών κονδυλίων για δράσεις καταπολέμησης της φτώχειας, ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, αλλά και διασύνδεσης της κρατικής στήριξης προς ιδιωτικές επιχειρήσεις με προϋποθέσεις που αφορούν την ποιότητα εργασίας και τη συλλογική διαπραγμάτευση.

Ωστόσο, για να αξιοποιηθούν οι συγκεκριμένες δυνατότητες, απαιτείται σχετικό αίτημα από την κυβέρνηση, συνοδευόμενο από συγκεκριμένες πολιτικές και σχεδιασμό για τον τρόπο αξιοποίησης των κονδυλίων. Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε ο ΓΓ της ΣΕΚ, το θέμα θα συμπεριληφθεί επίσης στην επιστολή που θα αποσταλεί προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς θεωρείται σημαντική ευκαιρία ενίσχυσης των εργαζομένων.

Τέλος, στη συνεδρία της ETUC συζητήθηκε και η ανάγκη προώθησης νομοθετικού πλαισίου που θα αφορά την ποιότητα στην απασχόληση, δίνοντας έμφαση σε αρχές και προτεραιότητες που σχετίζονται άμεσα με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, εργασιακή ασφάλεια και συνολική αναβάθμιση της ποιότητας της απασχόλησης.

Του ΑΔΩΝΗ ΓΙΑΓΚΟΥ*

Στην Κύπρο η ακρίβεια δεν είναι πια στατιστικό μέγεθος, είναι καθημερινή αγωνία. Είναι ο λογαριασμός του ρεύματος που έρχεται σαν απειλή, το καλάθι του σουπερμάρκετ που αδειάζει πριν γεμίσει, το ενοίκιο που απορροφά μισθούς ολόκληρους. Και μέσα σε αυτό το ασφυκτικό τοπίο, η οικολογία παρουσιάζεται συχνά ως κάτι δευτερεύον, σχεδόν πολυτέλεια. Στην πραγματικότητα όμως, η περιβαλλοντική κρίση, η ακρίβεια και η διαφθορά είναι άρρηκτα δεμένες. Είναι τρεις όψεις της ίδιας αποτυχίας διακυβέρνησης.

Ας ξεκινήσουμε από την ενέργεια. Η Κύπρος παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα πανάκριβο, ρυπογόνο και αναποτελεσματικό ενεργειακό μοντέλο. Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα δεν είναι φυσικός νόμος, είναι πολιτική επιλογή. Και κάθε φορά που καθυστερεί η ουσιαστική διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών, κάθε φορά που μπλοκάρονται ενεργειακές κοινότητες και αυτοπαραγωγή, το αποτέλεσμα είναι διπλό, επιβάρυνση του περιβάλλοντος και εκτόξευση του κόστους ζωής. Ο πολίτης πληρώνει ακριβότερο ρεύμα και ταυτόχρονα φορτώνεται τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

Η πράσινη μετάβαση στην Κύπρο, αντί να είναι εργαλείο κοινωνικής ανακούφισης, έχει μετατραπεί σε άλλοθι. Τέλη, ρήτρες, φόροι και χρεώσεις επιβάλλονται στο όνομα του περιβάλλοντος, αλλά χωρίς κοινωνικό σχεδιασμό. Χωρίς μαζικές επενδύσεις σε δημόσιες συγκοινωνίες, χωρίς ουσιαστική στήριξη για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, χωρίς προστασία των χαμηλών εισοδημάτων. Έτσι, η οικολογία γίνεται συνώνυμο της ακρίβειας και όχι της λύσης. Και αυτό δεν είναι ατύχημα.

Εδώ παρεμβαίνει η διαφθορά. Γιατί την ίδια στιγμή που ζητείται από τον πολίτη να σώσει το περιβάλλον πληρώνοντας, συνεχίζεται η ασύδοτη ανάπτυξη. Πύργοι, ξενοδοχεία, γήπεδα γκολφ και τσιμεντοποίηση ακτών βαφτίζονται επενδύσεις, ακόμη κι όταν καταστρέφουν οικοσυστήματα, επιβαρύνουν υδατικούς πόρους και αυξάνουν το κόστος ζωής στις γύρω περιοχές. Οι περιβαλλοντικοί όροι χαλαρώνουν, οι μελέτες γίνονται λάστιχο, οι άδειες περνούν με πολιτικές πλάτες. Και η φύση, όπως πάντα, δεν έχει δικηγόρο.

Το αποτέλεσμα είναι μια κοινωνία που πληρώνει τριπλά. Πληρώνει με ακρίβεια, γιατί το ενεργειακό και διατροφικό κόστος ανεβαίνει. Πληρώνει με υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, γιατί οι πόλεις γίνονται αφιλόξενες, οι ακτές ιδιωτικοποιούνται και οι φυσικοί χώροι εξαφανίζονται. Και πληρώνει με ανασφάλεια για το μέλλον, γιατί η κλιματική κρίση επιδεινώνει τις ανισότητες και καθιστά την καθημερινότητα πιο εύθραυστη.

Η ξηρασία, οι καύσωνες και η έλλειψη νερού δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Είναι ήδη εδώ. Και κάθε τέτοιο φαινόμενο αυξάνει το κόστος τροφίμων, πιέζει τα νοικοκυριά και ανοίγει νέα πεδία κερδοσκοπίας. Όποιος έχει, θα πληρώνει για να προστατευτεί. Όποιος δεν έχει, θα ζει με την αγωνία. Αυτή είναι η ανάπτυξη χωρίς οικολογία και χωρίς δικαιοσύνη.

Η καθημερινή αγωνία στην Κύπρο δεν θα μειωθεί με ευχολόγια. Θα μειωθεί μόνο αν σπάσει ο φαύλος κύκλος: περιβαλλοντική υποβάθμιση που γεννά ακρίβεια, ακρίβεια που βαφτίζεται αναπόφευκτη, και διαφθορά που εξασφαλίζει ότι τίποτα δεν αλλάζει ουσιαστικά. Η οικολογία δεν είναι πολυτέλεια για καλές εποχές. Είναι όρος επιβίωσης για τις κοινωνίες που ήδη ασφυκτιούν.

Αν δεν συνδεθεί η περιβαλλοντική πολιτική με κοινωνική δικαιοσύνη και πάταξη της διαφθοράς, τότε η Κύπρος θα συνεχίσει να ζει με ακριβότερη καθημερινότητα, φτωχότερο περιβάλλον και μια μόνιμη αγωνία για το αύριο. Και αυτό δεν είναι πράσινη μετάβαση. Είναι συλλογική οπισθοδρόμηση.

*Μέλους Κινήματος Οικολόγων