ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Η αδήριτη ανάγκη διαχωρισμού του Γενικού Εισαγγελέα από τον Δημόσιο Κατήγορο στην Κυπριακή Δημοκρατία
του Αλέξη Κωνσταντίνου*
Είναι πράγματι αληθές ότι ο διαχωρισμός των ρόλων του Γενικού Εισαγγελέα και του Δημόσιου Κατήγορου στην Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί ένα ζήτημα που συζητείται εδώ και χρόνια, ιδίως σε σχέση με τις αρχές της διάκρισης των εξουσιών, της ανεξαρτησίας, της δικαιοσύνης και της διαφάνειας.
Τούτο δε ειδικότερα εξαιτίας του γεγονότος ότι ο Γενικός Εισαγγελέας συγκεντρώνει, σύμφωνα με το Σύνταγμα (άρθρα 112 και 113) στο πρόσωπό του τις ιδιότητες του Νομικού Συμβούλου της Δημοκρατίας, του Δημόσιου Κατήγορου και του Επικεφαλής της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας και πιο συγκεκριμένα γιατί την ίδια στιγμή ενόσω παρέχει νομικές συμβουλές στην εκτελεστική εξουσία, πχ. τον ΠτΔ, τους Υπουργούς, την κυβέρνηση, είναι και ταυτόχρονα υπεύθυνος για την άσκηση ποινικών διώξεων κατά οιουδήποτε προσώπου στη Δημοκρατία.
Αυτή η διττή ιδιότητα σε συνδυασμό με το ανέλεγκτο των ενεργειών του, αφού δεν υπόκειται σε κανενός είδους έλεγχο (δικαστικό ή κοινοβουλευτικό) παρά το γεγονός ότι εκ πρώτης όψεως φαίνεται είτε ακίνδυνο είτε ότι εξοικονομεί χρόνο και υπηρετεί το κράτος δικαίου εντούτοις δημιουργεί ουσιώδη προβλήματα και προκαλεί σοβαρή αρρυθμία στη λειτουργία της Δικαιοσύνης, δεδομένου του γεγονότος ότι ο συγκεντρωτικός χαρακτήρας δεν ενισχύει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ανεξαρτησία σε ένα σύγχρονο ευνομούμενο κράτος, όπως η σημερινή Κυπριακή Δημοκρατία.
Αυτό ανενδοίαστα απεδείχθη πλέον σε πληθώρα υποθέσεων ιδίως δημοσίου συμφέροντος και εμπλοκής δημόσιων αξιωματούχων, όπου ο Γενικός Εισαγγελέας την ίδια στιγμή που υποχρεούται βάσει Συντάγματος να συμβουλεύει νομικά τους αξιωματούχους την ίδια στιγμή είναι και ο αρμόδιος να τους διώξει ποινικά, υπάρχει δηλαδή έκδηλη σύγκρουση καθηκόντων και ανυπέρβλητο συνταγματικό αδιέξοδο, το οποίο οδηγεί σε ελλιπή διαχωρισμό των εξουσιών και φαλκιδεύει τη δημοκρατική αρχή.
Πληθαίνουν έτσι εμφατικά οι φωνές το τελευταίο διάστημα που εισηγούνται το θεσμικό διαχωρισμό και ειδικότερα τη διατήρηση της εξουσίας του Γενικού Εισαγγελέα να είναι νομικός σύμβουλος της Δημοκρατίας με την αποψίλωση όμως της εκτελεστικής του εξουσίας του να ασκεί ποινικές διώξεις, η οποία να ανατεθεί στον Δημόσιο Κατήγορο (Director of Public Prosecutions), ο οποίος όμως είναι ανεξάρτητος τόσο από τον Γενικό Εισαγγελέα όσο και από την εκτελεστική εξουσία, όπως άλλωστε επισυμβαίνει σε άλλες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και η Αυστραλία.
Ακόμη ειδικότερα μετά το «ξέσπασμα» διάφορων υποθέσεων, όπως το σκάνδαλο των «χρυσών διαβατηρίων», την απόφαση του Ε.Δ.Α.Δ. σχετικά με αναστολή ποινικής δίωξης πολιτικού προσώπου για τον βιασμό 28χρονης και την καταδίκη της Κυπριακής Δημοκρατίας εξαιτίας του γεγονότος ότι η αιτήτρια δεν είχε πρόσβαση στον φάκελο της δικογραφίας, την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου (2025), η οποία διαπιστώνει ότι η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας μέσω του Γενικού Εισαγγελέα εποπτεύει τις έρευνες διαφθοράς υψηλού επιπέδου, ενόσω την ίδια στιγμή επιχειρείται η αναδιάρθρωσή της αλλά ιδίως η υπόθεση του Θανάση Νικολάου αποτέλεσαν αφενός τη θρυαλλίδα αναζωπύρωσης της συζήτησης διαχωρισμού του διττού ρόλου του Γενικού Εισαγγελέα και της μεταβίβασης των αρμοδιοτήτων του στον Δημόσιο Κατήγορο και αφετέρου του ζητήματος της διαφάνειας των διαδικασιών έρευνας και ακόμη περισσότερο τον τρόπο και τα κριτήρια που επιλέγει να διώξει, είτε στον τρόπο που αρχειοθετεί υποθέσεις ο Γενικός Εισαγγελέας.
Έτσι, το Υπουργικό Συμβούλιο έχει ήδη εγκρίνει μια σειρά νομοσχεδίων για τον εκσυγχρονισμό της Νομικής Υπηρεσίας και της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, προεξάρχοντος αυτού που κατατέθηκε στη Βουλή στις 10 Ιουλίου 2025 και προβλέπει τον εν λόγω διαχωρισμό και τη δημιουργία του νέου θεσμού του Δημοσίου Κατηγόρου και του Βοηθού του, με οκταετή θητεία μη ανανεώσιμη, η οποία θα λήγει και στην περίπτωση που το πρόσωπο υπερβεί το 68ο έτος της ηλικίας του, θα διορίζεται από τον ΠτΔ, θα αναλάβει αποκλειστικά την άσκηση των ποινικών διώξεων και θα δημοσιοποιεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας τα κριτήρια δυνάμει των οποίων ασκεί αυτές.
Η εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ στα τέλη του 2027, ενώ έχει εκφραστεί επιφύλαξη αναφορικά με τη συνταγματικότητα του νομοσχεδίου ή εάν και κατά πόσο χρειάζεται συνταγματική μεταρρύθμιση ή μπορεί ο διαχωρισμός να επιτευχθεί μέσω εσωτερικών αλλαγών της Νομικής Υπηρεσίας ή το πως θα περιοριστεί το ανέλεγκτο της άσκησης ή μη ποινικής δίωξης στην πράξη, ποιος και από ποιον θα γίνεται ο έλεγχος και τι θα ισχύσει στις εν εξελίξει υποθέσεις.
Παρά όμως τις όποιες επιφυλάξεις και αντιδράσεις είναι βέβαιον ότι τα οφέλη είναι απείρως περισσότερα, αφού ο εν λόγω διαχωρισμός θα συμβάλλει στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, τον περιορισμό των πολιτικών παρεμβάσεων, την αυξημένη διαφάνεια και την επαύξηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο Κράτος – Δικαίου, στην αποτελεσματικότερη και πιο αμερόληπτη άσκηση ποινικής δίωξης και γενικότερα προσιδιάζει περισσότερο σε ένα Κράτος, το οποίο έχει απαγκιστρωθεί από παρωχημένες αποικιοκρατικές αντιλήψεις που φοβικά στοιβάζει τις εξουσίες σε ένα πρόσωπο κριτή – κρινόμενο και δύναται να διαχέει με διαφάνεια την ιδιάζουσας σημασίας λειτουργία της άσκησης της ποινικής δίωξης στους νευρώνες απόληξης του δικαϊκού συστήματος, όπως ο Δημόσιος Κατήγορος και ο Βοηθός του, που πρέπει να ευρίσκονται πλησίον της κοινωνίας των πολιτών και να αφουγκράζονται τον παλμό της, επί σκοπώ ευχερέστερης εμπέδωσης του Κράτους – Δικαίου.
*Ο Αλέξης Κωνσταντίνου είναι Ακαδημαϊκός – Δικηγόρος
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Κίτρινη προειδοποίηση για ισχυρές καταιγίδες και χαλάζι
Κίτρινη προειδοποίηση για ισχυρές καταιγίδες και πιθανό χαλάζι εξέδωσε το Τμήμα Μετεωρολογίας.
Η προειδοποίηση τίθεται σε ισχύ από τις 11:00 το πρωί του Σαββάτου έως τις 5:00 το απόγευμα της ίδιας ημέρας.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
ΣΕΚ: Κίνδυνος ανατροπής των εργασιακών ισορροπιών στην Ευρώπη
Το «φάντασμα» της Οδηγίας Μπολκεστάιν φαίνεται να επανέρχεται πάνω από το εργασιακό πλαίσιο της Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα από νέα νομοθετική πρωτοβουλία που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αφορά τη στήριξη και ανάπτυξη των νεοφυών επιχειρήσεων (start ups).
Το πιο αμφιλεγόμενο σημείο της πρότασης, όπως και στην περίπτωση της Οδηγίας Μπολκεστάιν πριν από περίπου δύο δεκαετίες, αφορά στους όρους εργοδότησης των εργαζομένων, καθώς προβλέπεται να εφαρμόζονται με βάση τη χώρα καταγωγής της επιχείρησης και όχι τη χώρα στην οποία εργάζονται οι υπάλληλοι.
Χώρα καταγωγής
Το συγκεκριμένο ζήτημα (28th regime EU int) αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης στη διήμερη συνεδρία της Εκτελεστικής Επιτροπής της ETUC, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη και την Τετάρτη στις Βρυξέλλες.
Μιλώντας στον «Φ», ο Γενικός Γραμματέας της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας, χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητική τη συγκεκριμένη πρόταση, υπογραμμίζοντας ότι θα πρέπει να ανακοπεί πριν οδηγηθεί προς ψήφιση, καθώς –όπως σημείωσε– ανατρέπει τις ισορροπίες στο εργασιακό καθεστώς και έρχεται σε αντίθεση με την ίδια την πολιτική της ΕΕ για ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων.
Όπως εξήγησε ο κ. Μάτσας, στη συνεδρία της ETUC εξετάστηκε το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυση των start ups. Ωστόσο, μεταξύ των προβλέψεων της πρότασης περιλαμβάνεται και το κομμάτι που αφορά στα εργασιακά δικαιώματα και στους όρους απασχόλησης των εργαζομένων.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, εάν μία εταιρεία είναι εγγεγραμμένη στην Κύπρος αλλά δραστηριοποιείται στην Ισπανία, τότε οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στην Ισπανία θα εργοδοτούνται με βάση τους όρους που ισχύουν στην Κύπρο και όχι εκείνους της χώρας στην οποία εργάζονται. Δηλαδή, θα λαμβάνεται υπόψη η χώρα προέλευσης της εταιρείας και όχι η χώρα εργασίας. Όπως τόνισε ο ΓΓ της ΣΕΚ, αυτό ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές ανατροπές στις συλλογικές συμβάσεις, αλλά και σε ζητήματα που αφορούν τις συντάξεις και το γενικότερο εργασιακό καθεστώς.
Οδηγία Μπολκεστάιν
Ο κ. Μάτσας επισήμανε ότι η συγκεκριμένη πρόταση θυμίζει έντονα την περιβόητη Οδηγία Μπολκεστάιν, η οποία είχε προκαλέσει τεράστιες αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη πριν από περίπου είκοσι χρόνια.
Υπενθυμίζεται ότι οι επικριτές της Οδηγίας είχαν ως σύμβολο τον λεγόμενο «Πολωνό υδραυλικό», ο οποίος εργαζόταν στις Βρυξέλλες αλλά αμειβόταν με μισθό Πολωνίας.
Ουσιαστικά, η εικόνα αυτή συμβόλιζε τη μεταφορά φθηνού εργατικού δυναμικού από τις ανατολικές προς τις πιο ανεπτυγμένες δυτικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Οδηγία στόχευε στη δημιουργία ενιαίας αγοράς υπηρεσιών, με στόχο τη διευκόλυνση ίδρυσης επιχειρήσεων και παροχής υπηρεσιών μεταξύ κρατών-μελών μέσω περιορισμού της γραφειοκρατίας.
Εκείνο όμως που είχε προκαλέσει τη μεγαλύτερη θύελλα αντιδράσεων και χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως «κοινωνικό πισωγύρισμα», ήταν η διάταξη περί «αρχής της χώρας καταγωγής». Η πρόνοια αυτή προέβλεπε ότι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να δραστηριοποιούνται σε άλλη χώρα εφαρμόζοντας τους εργασιακούς και φορολογικούς κανόνες της χώρας προέλευσής τους.
Τελικά, η Οδηγία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα τέλη του 2006, αφού προηγουμένως αφαιρέθηκε η επίμαχη πρόνοια που προέβλεπε υπαγωγή των εργαζομένων –συμπεριλαμβανομένων των αποσπασμένων– στη νομοθεσία της χώρας προέλευσης.
Ο ΓΓ της ΣΕΚ ανέφερε ακόμη ότι προτίθεται να ζητήσει το συντομότερο συνάντηση με τον Νίκος Χριστοδουλίδης, ώστε να τον ενημερώσει για τις εξελίξεις και παράλληλα να ζητήσει από την Κυπριακή Δημοκρατία να τοποθετηθεί επίσημα επί του ζητήματος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Όπως σημείωσε ο κ. Μάτσας, η πρόταση βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο να τεθεί προς ψήφιση είτε το 2026 είτε το 2027.
Πρόσθετα κονδύλια για εργαζόμενους
Πέρα από το επίμαχο αυτό ζήτημα, στην Εκτελεστική Επιτροπή της ETUC συζητήθηκε και το πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 της ΕΕ.
Σύμφωνα με όσα προέκυψαν, το νέο πλαίσιο δημιουργεί προοπτικές αυξημένης οικονομικής στήριξης για εργαζόμενους στην Κύπρο, ιδιαίτερα για ανέργους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα εξασφάλισης ευρωπαϊκών κονδυλίων για δράσεις καταπολέμησης της φτώχειας, ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, αλλά και διασύνδεσης της κρατικής στήριξης προς ιδιωτικές επιχειρήσεις με προϋποθέσεις που αφορούν την ποιότητα εργασίας και τη συλλογική διαπραγμάτευση.
Ωστόσο, για να αξιοποιηθούν οι συγκεκριμένες δυνατότητες, απαιτείται σχετικό αίτημα από την κυβέρνηση, συνοδευόμενο από συγκεκριμένες πολιτικές και σχεδιασμό για τον τρόπο αξιοποίησης των κονδυλίων. Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε ο ΓΓ της ΣΕΚ, το θέμα θα συμπεριληφθεί επίσης στην επιστολή που θα αποσταλεί προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς θεωρείται σημαντική ευκαιρία ενίσχυσης των εργαζομένων.
Τέλος, στη συνεδρία της ETUC συζητήθηκε και η ανάγκη προώθησης νομοθετικού πλαισίου που θα αφορά την ποιότητα στην απασχόληση, δίνοντας έμφαση σε αρχές και προτεραιότητες που σχετίζονται άμεσα με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, εργασιακή ασφάλεια και συνολική αναβάθμιση της ποιότητας της απασχόλησης.
ΔΗΜΟΙ
ΕΟΑ και Δήμοι ζητούν στήριξη για τη διαχείριση επικίνδυνων οικοδομών
Με αφορμή το πρόσφατο περιστατικό στη Λάρνακα και την υποχρεωτική εκκένωση επικίνδυνων πολυκατοικιών, οι Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης εκφράζουν τη στήριξή τους προς τα αιτήματα της Ένωση Δήμων προς την κυβέρνηση, τονίζοντας ότι το ζήτημα των επικίνδυνων οικοδομών εξελίσσεται πλέον σε σοβαρό κοινωνικό και στεγαστικό πρόβλημα.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους, οι ΕΟΑ επισημαίνουν ότι ούτε οι Δήμοι ούτε οι ίδιοι διαθέτουν τα αναγκαία εργαλεία, τις οικονομικές δυνατότητες ή τις κατάλληλες υποδομές για να εξασφαλίσουν προσωρινή ή μόνιμη στέγαση σε μεγάλο αριθμό πολιτών που επηρεάζονται από αντίστοιχα περιστατικά. Παράλληλα, διευκρινίζουν ότι η διαχείριση επικίνδυνων οικοδομών δεν αποτελεί δική τους αρμοδιότητα.
«Οι Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης προειδοποιούσαν εδώ και καιρό ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων — και ιδιαίτερα κρίσιμων ζητημάτων όπως η διαχείριση επικίνδυνων οικοδομών — θα πρέπει να συνοδεύεται από την αντίστοιχη μεταφορά οικονομικών πόρων, ανταποδοτικών τελών και εσόδων, αλλά και των απαραίτητων νομικών εργαλείων, όπως προβλέπει τόσο ο περί Δήμων Νόμος όσο και η Ευρωπαϊκή Χάρτα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ευθύνη της εκάστοτε κυβέρνησης και των αρμόδιων Υπουργείων είναι η εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας.
Αυτό θα επέτρεπε στις αρμόδιες αρχές να παρεμβαίνουν έγκαιρα και αποτελεσματικά όπου χρειάζεται.
Χαιρετίζεται το γεγονός ότι οι Οργανισμοί έχουν ενισχυθεί οικονομικά με προσωρινό τρόπο, ωστόσο επισημαίνουμε ξανά ότι παραμένει άλυτο το ζήτημα της εξεύρεσης μόνιμης πηγής ανταποδοτικών πόρων για τις υπηρεσίες που αφορούν επικίνδυνες οικοδομές. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά γραφειοκρατική διαδικασία, η οποία δεν εξασφαλίζει την κάλυψη όλων των εξόδων.
Το θέμα αποτέλεσε αντικείμενο εκτενούς τηλεδιάσκεψης μεταξύ των Προέδρων, των Γενικών Διευθυντών και των Διευθυντών Αδειοδότησης όλων των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, πέρα από το ζήτημα των επικίνδυνων οικοδομών, συμφωνήθηκαν και τα επόμενα βήματα αναφορικά με τη διαχείριση των πρόσφατων προβλημάτων που προέκυψαν στη διαδικασία έκδοσης διαταγμάτων ταχείας αδειοδότησης».
Οι ΕΟΑ επαναλαμβάνουν ακόμη τη θέση τους — κοινή με εκείνη της Ένωσης Δήμων και του ΕΤΕΚ — ότι οι επικίνδυνες οικοδομές «έχουν ενταχθεί λανθασμένα στην υπηρεσία αδειοδότησης». Όπως υπογραμμίζουν, πρόκειται για δύο διαφορετικές υπηρεσίες που θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ξεχωριστά, με διαφορετικά ανταποδοτικά τέλη και πηγές εσόδων.
«Το γεγονός ότι οι δύο υπηρεσίες καλύπτονται από την ίδια νομοθεσία δεν σημαίνει ότι πρόκειται για την ίδια υπηρεσία», καταλήγουν.
-
Δήμος Αγλαντζιάς2 weeks agoΔύο ανεξάρτητες υποψηφιότητες για τη θέση του Αντιδημάρχου Αγλαντζιάς
-
Δήμος Λατσιών - Γερίου2 weeks agoΟ Δήμος Λατσιών – Γερίου αναζητά προσωπικό για το Δημοτικό Θέατρο
-
Δήμος Λατσιών - Γερίου2 weeks agoΘερινός Κινηματογράφος 2026: Προβολή της ταινίας «Λίλο & Στιτς» στα Λατσιά
