Το «φάντασμα» της Οδηγίας Μπολκεστάιν φαίνεται να επανέρχεται πάνω από το εργασιακό πλαίσιο της Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα από νέα νομοθετική πρωτοβουλία που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αφορά τη στήριξη και ανάπτυξη των νεοφυών επιχειρήσεων (start ups).

Το πιο αμφιλεγόμενο σημείο της πρότασης, όπως και στην περίπτωση της Οδηγίας Μπολκεστάιν πριν από περίπου δύο δεκαετίες, αφορά στους όρους εργοδότησης των εργαζομένων, καθώς προβλέπεται να εφαρμόζονται με βάση τη χώρα καταγωγής της επιχείρησης και όχι τη χώρα στην οποία εργάζονται οι υπάλληλοι.

Χώρα καταγωγής

Το συγκεκριμένο ζήτημα (28th regime EU int) αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης στη διήμερη συνεδρία της Εκτελεστικής Επιτροπής της ETUC, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη και την Τετάρτη στις Βρυξέλλες.

Μιλώντας στον «Φ», ο Γενικός Γραμματέας της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας, χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητική τη συγκεκριμένη πρόταση, υπογραμμίζοντας ότι θα πρέπει να ανακοπεί πριν οδηγηθεί προς ψήφιση, καθώς –όπως σημείωσε– ανατρέπει τις ισορροπίες στο εργασιακό καθεστώς και έρχεται σε αντίθεση με την ίδια την πολιτική της ΕΕ για ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων.

Όπως εξήγησε ο κ. Μάτσας, στη συνεδρία της ETUC εξετάστηκε το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυση των start ups. Ωστόσο, μεταξύ των προβλέψεων της πρότασης περιλαμβάνεται και το κομμάτι που αφορά στα εργασιακά δικαιώματα και στους όρους απασχόλησης των εργαζομένων.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, εάν μία εταιρεία είναι εγγεγραμμένη στην Κύπρος αλλά δραστηριοποιείται στην Ισπανία, τότε οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στην Ισπανία θα εργοδοτούνται με βάση τους όρους που ισχύουν στην Κύπρο και όχι εκείνους της χώρας στην οποία εργάζονται. Δηλαδή, θα λαμβάνεται υπόψη η χώρα προέλευσης της εταιρείας και όχι η χώρα εργασίας. Όπως τόνισε ο ΓΓ της ΣΕΚ, αυτό ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές ανατροπές στις συλλογικές συμβάσεις, αλλά και σε ζητήματα που αφορούν τις συντάξεις και το γενικότερο εργασιακό καθεστώς.

Οδηγία Μπολκεστάιν

Ο κ. Μάτσας επισήμανε ότι η συγκεκριμένη πρόταση θυμίζει έντονα την περιβόητη Οδηγία Μπολκεστάιν, η οποία είχε προκαλέσει τεράστιες αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη πριν από περίπου είκοσι χρόνια.

Υπενθυμίζεται ότι οι επικριτές της Οδηγίας είχαν ως σύμβολο τον λεγόμενο «Πολωνό υδραυλικό», ο οποίος εργαζόταν στις Βρυξέλλες αλλά αμειβόταν με μισθό Πολωνίας.

Ουσιαστικά, η εικόνα αυτή συμβόλιζε τη μεταφορά φθηνού εργατικού δυναμικού από τις ανατολικές προς τις πιο ανεπτυγμένες δυτικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Οδηγία στόχευε στη δημιουργία ενιαίας αγοράς υπηρεσιών, με στόχο τη διευκόλυνση ίδρυσης επιχειρήσεων και παροχής υπηρεσιών μεταξύ κρατών-μελών μέσω περιορισμού της γραφειοκρατίας.

Εκείνο όμως που είχε προκαλέσει τη μεγαλύτερη θύελλα αντιδράσεων και χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως «κοινωνικό πισωγύρισμα», ήταν η διάταξη περί «αρχής της χώρας καταγωγής». Η πρόνοια αυτή προέβλεπε ότι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να δραστηριοποιούνται σε άλλη χώρα εφαρμόζοντας τους εργασιακούς και φορολογικούς κανόνες της χώρας προέλευσής τους.

Τελικά, η Οδηγία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα τέλη του 2006, αφού προηγουμένως αφαιρέθηκε η επίμαχη πρόνοια που προέβλεπε υπαγωγή των εργαζομένων –συμπεριλαμβανομένων των αποσπασμένων– στη νομοθεσία της χώρας προέλευσης.

Ο ΓΓ της ΣΕΚ ανέφερε ακόμη ότι προτίθεται να ζητήσει το συντομότερο συνάντηση με τον Νίκος Χριστοδουλίδης, ώστε να τον ενημερώσει για τις εξελίξεις και παράλληλα να ζητήσει από την Κυπριακή Δημοκρατία να τοποθετηθεί επίσημα επί του ζητήματος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Όπως σημείωσε ο κ. Μάτσας, η πρόταση βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο να τεθεί προς ψήφιση είτε το 2026 είτε το 2027.

Πρόσθετα κονδύλια για εργαζόμενους

Πέρα από το επίμαχο αυτό ζήτημα, στην Εκτελεστική Επιτροπή της ETUC συζητήθηκε και το πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 της ΕΕ.

Σύμφωνα με όσα προέκυψαν, το νέο πλαίσιο δημιουργεί προοπτικές αυξημένης οικονομικής στήριξης για εργαζόμενους στην Κύπρο, ιδιαίτερα για ανέργους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα εξασφάλισης ευρωπαϊκών κονδυλίων για δράσεις καταπολέμησης της φτώχειας, ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, αλλά και διασύνδεσης της κρατικής στήριξης προς ιδιωτικές επιχειρήσεις με προϋποθέσεις που αφορούν την ποιότητα εργασίας και τη συλλογική διαπραγμάτευση.

Ωστόσο, για να αξιοποιηθούν οι συγκεκριμένες δυνατότητες, απαιτείται σχετικό αίτημα από την κυβέρνηση, συνοδευόμενο από συγκεκριμένες πολιτικές και σχεδιασμό για τον τρόπο αξιοποίησης των κονδυλίων. Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε ο ΓΓ της ΣΕΚ, το θέμα θα συμπεριληφθεί επίσης στην επιστολή που θα αποσταλεί προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς θεωρείται σημαντική ευκαιρία ενίσχυσης των εργαζομένων.

Τέλος, στη συνεδρία της ETUC συζητήθηκε και η ανάγκη προώθησης νομοθετικού πλαισίου που θα αφορά την ποιότητα στην απασχόληση, δίνοντας έμφαση σε αρχές και προτεραιότητες που σχετίζονται άμεσα με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, εργασιακή ασφάλεια και συνολική αναβάθμιση της ποιότητας της απασχόλησης.

Με αφορμή το πρόσφατο περιστατικό στη Λάρνακα και την υποχρεωτική εκκένωση επικίνδυνων πολυκατοικιών, οι Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης εκφράζουν τη στήριξή τους προς τα αιτήματα της Ένωση Δήμων προς την κυβέρνηση, τονίζοντας ότι το ζήτημα των επικίνδυνων οικοδομών εξελίσσεται πλέον σε σοβαρό κοινωνικό και στεγαστικό πρόβλημα.

Σε κοινή ανακοίνωσή τους, οι ΕΟΑ επισημαίνουν ότι ούτε οι Δήμοι ούτε οι ίδιοι διαθέτουν τα αναγκαία εργαλεία, τις οικονομικές δυνατότητες ή τις κατάλληλες υποδομές για να εξασφαλίσουν προσωρινή ή μόνιμη στέγαση σε μεγάλο αριθμό πολιτών που επηρεάζονται από αντίστοιχα περιστατικά. Παράλληλα, διευκρινίζουν ότι η διαχείριση επικίνδυνων οικοδομών δεν αποτελεί δική τους αρμοδιότητα.

«Οι Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης προειδοποιούσαν εδώ και καιρό ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων — και ιδιαίτερα κρίσιμων ζητημάτων όπως η διαχείριση επικίνδυνων οικοδομών — θα πρέπει να συνοδεύεται από την αντίστοιχη μεταφορά οικονομικών πόρων, ανταποδοτικών τελών και εσόδων, αλλά και των απαραίτητων νομικών εργαλείων, όπως προβλέπει τόσο ο περί Δήμων Νόμος όσο και η Ευρωπαϊκή Χάρτα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ευθύνη της εκάστοτε κυβέρνησης και των αρμόδιων Υπουργείων είναι η εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας.

Αυτό θα επέτρεπε στις αρμόδιες αρχές να παρεμβαίνουν έγκαιρα και αποτελεσματικά όπου χρειάζεται.

Χαιρετίζεται το γεγονός ότι οι Οργανισμοί έχουν ενισχυθεί οικονομικά με προσωρινό τρόπο, ωστόσο επισημαίνουμε ξανά ότι παραμένει άλυτο το ζήτημα της εξεύρεσης μόνιμης πηγής ανταποδοτικών πόρων για τις υπηρεσίες που αφορούν επικίνδυνες οικοδομές. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά γραφειοκρατική διαδικασία, η οποία δεν εξασφαλίζει την κάλυψη όλων των εξόδων.

Το θέμα αποτέλεσε αντικείμενο εκτενούς τηλεδιάσκεψης μεταξύ των Προέδρων, των Γενικών Διευθυντών και των Διευθυντών Αδειοδότησης όλων των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, πέρα από το ζήτημα των επικίνδυνων οικοδομών, συμφωνήθηκαν και τα επόμενα βήματα αναφορικά με τη διαχείριση των πρόσφατων προβλημάτων που προέκυψαν στη διαδικασία έκδοσης διαταγμάτων ταχείας αδειοδότησης».

Οι ΕΟΑ επαναλαμβάνουν ακόμη τη θέση τους — κοινή με εκείνη της Ένωσης Δήμων και του ΕΤΕΚ — ότι οι επικίνδυνες οικοδομές «έχουν ενταχθεί λανθασμένα στην υπηρεσία αδειοδότησης». Όπως υπογραμμίζουν, πρόκειται για δύο διαφορετικές υπηρεσίες που θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ξεχωριστά, με διαφορετικά ανταποδοτικά τέλη και πηγές εσόδων.

«Το γεγονός ότι οι δύο υπηρεσίες καλύπτονται από την ίδια νομοθεσία δεν σημαίνει ότι πρόκειται για την ίδια υπηρεσία», καταλήγουν.

Ο Δήμος Νότιας Λευκωσίας-Ιδαλίου συμμετείχε στη συνάντηση του ευρωπαϊκού προγράμματος ReHubs EU, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Πορτογαλία, συγκεντρώνοντας εταίρους από διάφορες χώρες της Ευρώπης.

Το πρόγραμμα REHUBS έχει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αγροτικών κοινοτήτων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, μέσα από την εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών, τη συνεργασία μεταξύ φορέων και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι συμμετέχοντες συζήτησαν τα επόμενα βήματα και τις δράσεις του έργου, παρουσίασαν καλές πρακτικές και ενίσχυσαν τη συνεργασία μεταξύ των εταίρων, με κοινό στόχο τη δημιουργία πιο βιώσιμων και ανθεκτικών κοινοτήτων για το μέλλον.