Την επιτακτική ανάγκη για έγκαιρη και συντονισμένη προληπτική δράση των αρμόδιων αρχών προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών στην ύπαιθρο υπογραμμίζει το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ), καταθέτοντας συγκεκριμένες εισηγήσεις που αφορούν τη μείωση της καύσιμης ύλης, διενέργεια ελεγχόμενων καύσεων και ελεγχόμενης βόσκησης καθώς και θωράκισης υποδομών.

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωση του το Επιμελητήριο, η φετινή παρατεταμένη χαμηλής έντασης βροχή θα οδηγήσει σε ανάπτυξη έντονης βλάστησης σε όλη την ύπαιθρο στην Κύπρο, η οποία με τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού θα μετατραπεί σε μεγάλου όγκου εύφλεκτη καύσιμη ύλη, αυξάνοντας την πιθανότητα εκδήλωσης αλλά και την ταχύτητα εξάπλωσης αγροδασικών πυρκαγιών.

Παράλληλα αναφέρει ότι η πολυομβρία των τελευταίων μηνών, παρόλο που δεν οδήγησε ακόμη σε σημαντική αύξηση ροών στα φράγματα και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να προκαλεί εφησυχασμό στο θέμα του υδατικού, εντούτοις, είναι αδιαμφισβήτητα επιθυμητή και ευεργετική για την ύπαιθρο, τη φύση και τα δάση μας.

Συνεπώς, αναφέρει, είναι επιτακτική ανάγκη οι αρμόδιες αρχές να κινηθούν προληπτικά, έγκαιρα και συντονισμένα. Οι καθαρισμοί και οι δράσεις παθητικής πυροπροστασίας πρέπει να ξεκινήσουν με το τέλος των βροχών, τους αμέσως επόμενους μήνες δηλαδή, με σαφή ιεράρχηση περιοχών υψηλού κινδύνου, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών στην ύπαιθρο με καταστρεπτικές συνέπειες.

Προστίθεται ότι το ΕΤΕΚ αναγνωρίζει ότι γίνονται προσπάθειες για αναδιοργάνωση της πολιτικής προστασίας. «Ωστόσο, είναι δεδομένο ότι αυτές οι θεσμικές αλλαγές απαιτούν χρόνο για να είναι αποτελεσματικές στην πράξη. Επειδή η αναγκαιότητα λήψης μέτρων είναι επιτακτική και άμεση, εξ αφορμής και της δημιουργίας συμπλεγμάτων κοινοτήτων και της σημαντικής στελέχωσης τους με επιστημονικό προσωπικό, το ΕΤΕΚ θεωρεί πως πρέπει να γίνει μια νέα προσπάθεια οργάνωσης και λήψης μέτρων παθητικής πυροπροστασίας στην ύπαιθρο, ξεκινώντας από τη φετινή άνοιξη»αναφέρεται.

Ειδικότερα επισημαίνεται η αναγκαιότητα όπως τους επόμενους μήνες ξεκινήσουν ενέργειες σε σχέση με την πρόληψη και λήψη παθητικών μέτρων πυροπροστασίας, καθώς και τη δημιουργία αντιπυρικών ζωνών γύρω από χωριά και την καθαριότητα πέριξ των κτηρίων.

«Επίσης, θα πρέπει να γυρίσουμε σελίδα και να βρούμε επιτέλους άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις για τον καθαρισμό των εκατοντάδων παράνομων σκυβαλλότοπων στην ύπαιθρο, οι οποίοι λειτουργούν είτε σαν σημεία εκδήλωσης, είτε σαν επιταχυντές πυρκαγιών», υπογραμμίζεται.

Το ΕΤΕΚ εισηγείται σε αυτό το πλαίσιο, την επίσπευση της μείωσης της καύσιμης ύλης από τα αρμόδια τμήματα και την έναρξη συστηματικής διαχείρισης της βλάστησης, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής/φύτευσης λιγότερο εύφλεκτων ειδών όπου ενδείκνυται. Παράλληλα προτείνει τη διενέργεια ελεγχόμενων καύσεων (προκαθορισμένες πυρκαγιές) με αυστηρά πρωτόκολλα, κάτω από κατάλληλες καιρικές συνθήκες υπό την επίβλεψη και ευθύνη αρμόδιων υπηρεσιών, καθώς και την αξιοποίηση της ελεγχόμενης βόσκησης ως εργαλείο μείωσης της καύσιμης ύλης σε επιλεγμένες περιοχές, με σαφείς κανόνες εφαρμογής. Τέλος εισηγείται τη θωράκιση κρίσιμων υποδομών και δικτύων (ηλεκτρικά/τηλεπικοινωνιακά, αντλιοστάσια, δεξαμενές, πρόσβαση) ώστε να μειώνονται οι πιθανότητες έναρξης πυρκαγιάς και να ενισχύεται η ανθεκτικότητα κατά τη διάρκεια και μετά από επεισόδια πυρκαγιάς.

«Ως ΕΤΕΚ τονίζουμε για άλλη μια φορά ότι η πρόληψη και τα παθητικά μέτρα προστασίας αποτελούν το πιο αποδοτικό πρώτο επίπεδο άμυνας. Η φετινή αυξημένη βλάστηση επιβάλλει να δράσουμε τώρα  με ταχύτητα, σχέδιο, ιεράρχηση και συντονισμό πριν η καύσιμη ύλη που δημιουργεί η φετινή πολυομβρία μετατραπεί σε αυξημένο κίνδυνο για ανθρώπινες ζωές, περιουσίες και φυσικό περιβάλλον», αναφέρεται καταληκτικά.

Τη θέση του για στοχευμένη τροποποίηση του αποθεματικού σταθερότητας της αγοράς ενέκρινε το Συμβούλιο της ΕΕ, με στόχο μια ομαλότερη και πιο προβλέψιμη εκκίνηση του νέου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές (ETS2) το 2028.

«Το νέο σύστημα εμπορίας εκπομπών για τις οδικές μεταφορές και τα κτίρια πρέπει να ξεκινήσει σε σταθερή βάση. Η θέση του Συμβουλίου για την προσαρμογή του αποθεματικού σταθερότητας –της δικλείδας ασφαλείας του συστήματος– στέλνει σαφές μήνυμα ότι η ΕΕ δεσμεύεται για μια σταθερή και προβλέψιμη αγορά άνθρακα», δήλωσε η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, εκ μέρους της Κυπριακής Προεδρίας, για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ  των αναπληρωτών μονίμων αντιπροσώπων στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Η συμφωνία αφορά στο αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς, το οποίο λειτουργεί ως μηχανισμός εξισορρόπησης προσφοράς και ζήτησης στο ETS2, προσαρμόζοντας αυτόματα τον αριθμό των διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών όταν παρατηρούνται έντονες διακυμάνσεις τιμών. Σύμφωνα με τη συμφωνηθείσα θέση, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για στοχευμένη τροποποίηση του μηχανισμού έγινε δεκτή χωρίς αλλαγές. Η πρωτοβουλία βασίζεται σε κοινό αίτημα 19 κρατών-μελών από τον Ιούλιο του 2025 για την εξασφάλιση ενός «ομαλού ξεκινήματος» του ETS2.

Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ, κεντρικό στοιχείο της τροποποίησης αποτελεί η ενίσχυση της μακροπρόθεσμης προβλεψιμότητας της αγοράς άνθρακα. Το αποθεματικό σταθερότητας θα παραταθεί πέραν του 2030, ενώ τα 600 εκατομμύρια δικαιώματα που διατηρούνται στο απόθεμα –ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε δέκα χρόνια απαιτούμενων μειώσεων εκπομπών στο πλαίσιο του ETS2– θα παραμείνουν διαθέσιμα για μελλοντική διάθεση, εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Παράλληλα, ενισχύεται ο υφιστάμενος μηχανισμός ελέγχου των τιμών. Μέχρι σήμερα, όταν το κόστος του άνθρακα υπερβαίνει τα 45 ευρώ ανά τόνο ισοδύναμου CO₂ (σε τιμές 2020), απελευθερώνονται 20 εκατομμύρια δικαιώματα. Με τη νέα ρύθμιση, κάθε τέτοια παρέμβαση θα ενισχύεται με επιπλέον 20 εκατομμύρια δικαιώματα και θα μπορεί να ενεργοποιείται δύο φορές τον χρόνο, επιτρέποντας έως και 80 εκατομμύρια πρόσθετα δικαιώματα ετησίως στην αγορά.

Σημαντική αλλαγή προβλέπεται και στον τρόπο απελευθέρωσης δικαιωμάτων όταν τα διαθέσιμα δικαιώματα στο σύστημα μειώνονται. Αντί για απότομη διάθεση 100 εκατομμυρίων δικαιωμάτων όταν το επίπεδο πέφτει στα 210 εκατομμύρια, θα εφαρμόζεται πλέον πιο σταδιακή και ευέλικτη προσέγγιση όταν τα διαθέσιμα δικαιώματα κυμαίνονται μεταξύ 260 και 210 εκατομμυρίων. Στόχος είναι να αποφεύγονται αιφνίδιες μεταβολές στην προσφορά και να αποστέλλεται πιο σταθερό σήμα τιμών στην αγορά.

Το ETS2 εφαρμόζεται στους διανομείς καυσίμων που προμηθεύουν τον τομέα των κτιρίων, τις οδικές μεταφορές και ορισμένους ακόμη τομείς. Οι προμηθευτές αυτοί υποχρεούνται να παρακολουθούν και να δηλώνουν τις εκπομπές που συνδέονται με τα καύσιμα που διαθέτουν στην αγορά και να παραδίδουν αντίστοιχα δικαιώματα, ενώ το συνολικό ανώτατο όριο δικαιωμάτων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώνεται κάθε χρόνο ώστε να ενισχύεται η απανθρακοποίηση. Το σύστημα θεσπίστηκε στο πλαίσιο του πακέτου «Fit for 55» το 2023 και αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών από τους συγκεκριμένους τομείς κατά 42% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005. Το ETS2 αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία το 2028, όπως έχει συμφωνηθεί στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής κλιματικής νομοθεσίας.

Όσον αφορά την πορεία του νομοθετικού φακέλου, επόμενο βήμα αποτελεί η έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μόλις αυτό υιοθετήσει τη δική του θέση επί του φακέλου. Τις σχετικές συνομιλίες θα αναλάβει η Προεδρία της Κύπρου, με στόχο την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πρόοδο των διαπραγματεύσεων κατά τη διάρκεια της θητείας της.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Η Κύπρος καταγράφει ποσοστό 56,8% στην αντιστοίχιση σπουδών και εργασίας για τους νέους ηλικίας 15-34 ετών με μεσαίο ή υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε σήμερα η Eurostat.

Ειδικότερα, για το 2024, το 56,8% των νέων στη χώρα δήλωσε πολύ υψηλή ή υψηλή συνάφεια μεταξύ του αντικειμένου σπουδών τους και των απαιτήσεων της τρέχουσας ή της τελευταίας κύριας απασχόλησής τους.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αναφέρει η Eurostat, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώθηκε στο 56,4% για τους νέους ηλικίας 15-34 ετών με μεσαίο ή υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης. Πιο συγκεκριμένα, το 46,1% όσων έχουν μεσαίο επίπεδο εκπαίδευσης και το 68,1% όσων διαθέτουν υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης ανέφεραν πολύ υψηλή ή υψηλή αντιστοίχιση.

Η Eurostat διευκρινίζει ότι ο δείκτης αποτυπώνει, βάσει αυτοαξιολόγησης, τον βαθμό αντιστοίχισης μεταξύ του πεδίου εκπαίδευσης και της τρέχουσας ή τελευταίας κύριας εργασίας, σε κλίμακα που περιλαμβάνει τις κατηγορίες «πολύ υψηλή», «υψηλή», «μέτρια», «χαμηλή» ή «καμία αντιστοίχιση».

Σε ό,τι αφορά τους τομείς σπουδών, η Eurostat αναφέρει ότι η μεγαλύτερη αντιστοίχιση σε επίπεδο ΕΕ καταγράφηκε στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας, όπου το 80,6% των νέων με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης εργάζονταν σε αντικείμενο που σχετίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό με τις σπουδές τους. Ακολουθούν οι τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνιών (77,0%) και η εκπαίδευση (73,6%).

Αντίθετα, σύμφωνα με την Υπηρεσία, το 52,2% των νέων με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης που αποφοίτησαν από τον τομέα των τεχνών και ανθρωπιστικών σπουδών δήλωσαν χαμηλή ή μηδενική αντιστοίχιση. Υψηλά ποσοστά χαμηλής αντιστοίχισης καταγράφηκαν επίσης στις κοινωνικές επιστήμες, τη δημοσιογραφία και την πληροφόρηση (59,1%) και στις υπηρεσίες (59,3%).

Σε εθνικό επίπεδο, η Eurostat επισημαίνει ότι τα υψηλότερα ποσοστά πολύ υψηλής ή υψηλής αντιστοίχισης καταγράφηκαν στη Λετονία (76,5%), στη Λιθουανία (76,1%) και στη Γερμανία (75,2%). Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά σημειώθηκαν στην Ιταλία (41,6%), στη Σλοβακία (46,2%) και στη Δανία (47,1%), όπου οι νέοι αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην εξεύρεση εργασίας που να ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στο πεδίο σπουδών τους, σύμφωνα με τη Eurostat.

Πηγή: ΚΥΠΕ