ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Αναβολές με τη σέσουλα στην ΕΦ-Επιείκεια ΥΠΑΜ σε αθλητές, κάλεσμα Ελεγκτικής για επανεξέταση κριτηρίων
Σε συστάσεις προς το Υπουργείο Άμυνας, έτσι ώστε να επανεξετάσει τα κριτήρια με τα οποία παρέχει αναβολή σε στρατεύσιμους, πάντα στo πλαίσιo της οικείας νομοθεσίας, προβαίνει η Ελεγκτική Υπηρεσία, σε Ειδική Έκθεση που δημοσίευσε για τον έλεγχο της διαδικασίας χορηγήσεων αναβολών στράτευσης.
Όπως αναφέρει στην Έκθεση της η Ελεγκτική Υπηρεσία, εκ του αποτελέσματος, συμπαιρένεται ότι οι πιθανότητες κατάταξης για υπηρεσία στην Εθνική Φρουρά μειώνονται σημαντικά για τους στρατεύσιμους που δεν κατατάσσονται αμέσως μετά την ολοκλήρωση της φοίτησης τους σε σχολή μέσης εκπαίδευσης, αφού αρκετοί από αυτούς απαλλάσσονται σε μεταγενέστερο στάδιο ή είναι ανυπότακτοι.
Όπως σημειώνει η Ελεγκτική Υπηρεσία, «το φαινόμενο αυτό είναι πιο έντονο στις περιπτώσεις όπου το ΥΠΑΜ επιδεικνύει ιδιαίτερη επιείκεια, όπως αυτές των στρατεύσιμων αθλητών και των στρατεύσιμων στους οποίους χορηγείται αναβολή λόγω σπουδών».
Πέραν τούτου η Ελεγκτική ΥΠηρεσία διαπίστωσε μη συμμόρφωση με τις πρόνοιες της Νομοθεσίας όπως:
♦ Χορήγηση αναβολών εκ μέρους του Υπουργού, χωρίς την έγκριση, ή έστω, ενημέρωση του.
♦ Μη κίνηση διαδικασιών εναντίον στρατευσίμων των οποίων οι λόγοι για τους οποίους τους χορηγήθηκε αναβολή έπαυσαν να ισχύουν, χωρίς να ενημερώσουν το Στρατολογικό Γραφείο.
♦ Χορήγηση αναβολών για φοίτηση σε σχολές μέσης εκπαίδευσης του εξωτερικού που πιθανότατα δεν είναι αναγνωρισμένες ως τέτοιες από τις αρμόδιες αρχές του οικείου κράτους.
♦ Χορήγηση αναβολών για φοίτηση σε ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα, χωρίς σαφή πρόνοια στη νομοθεσία.
♦ Χορήγηση αναβολών για ειδικούς οικογενειακούς ή οικονομικούς λόγους, χωρίς τις απόψεις/εισηγήσεις της Συμβουλευτικής Επιτροπής.
♦ Χορήγηση αναβολών για ειδικούς οικογενειακούς ή οικονομικούς λόγους με συνολική διάρκεια πέραν του ενός έτους.
Ειδικότερα, από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι στρατεύσιμοι ζητούν απαλλαγή από την υποχρέωση εκπλήρωσης στρατιωτικής θητείας, επικαλούμενοι είτε λόγους ψυχικής υγείας είτε άλλους λόγους, και το ΥΠΑΜ, νοουμένου ότι κρίνει ικανοποιητική την αιτιολόγηση, τους παρέχει τη δυνατότητα να εκπληρώσουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις σε μεταγενέστερο στάδιο.
Τα ευρήματα του ελέγχου για κάθε κατηγορία αναβολών αλλά και γενικά για τη διαδικασία χορήγησης αναβολών από τον Υπουργό Άμυνας και το Υπουργικό Συμβούλιο παρατίθενται πιο κάτω:
α. Αναβολές λόγω φοίτησης σε σχολές μέσης εκπαίδευσης
Αν και η νομοθεσία προβλέπει τη χορήγηση αναβολής στράτευσης σε όσους φοιτούν σε σχολή μέσης εκπαίδευσης του εσωτερικού ή του εξωτερικού, αναγνωρισμένη από τις αρμόδιες αρχές του οικείου κράτους, οι μισές από τις περιπτώσεις που ελέγχθηκαν, αφορούν σε στρατεύσιμους αθλητές οι οποίοι, λίγους μήνες πριν την κατάταξή τους, εγράφησαν σε ακαδημίες του εξωτερικού, οι οποίες είναι εξαιρετικά αμφίβολο κατά πόσο είναι αναγνωρισμένες ως σχολές μέσης εκπαίδευσης.
β. Αναβολές λόγω φοίτησης σε Ανώτερο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα
♦ Δεν υπάρχει πρόνοια στη νομοθεσία για χορήγηση αναβολής στράτευσης για λόγους σπουδών, πέραν συγκεκριμένων περιπτώσεων (νοσηλευτική, μαγειρική-ζαχαροπλαστική, Ανώτατό Στρατιωτικό Ίδρυμα ή Στρατιωτική Σχολή Υπαξιωματικών). Για τη χορήγηση αναβολών για λόγους σπουδών, το ΥΠΑΜ επικαλείται Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου του 1998 και μία γενική πρόνοια του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου του 2011, σύμφωνα με την οποία, όλες οι Αποφάσεις που εκδόθηκαν με βάση τους καταργηθέντες νόμους, λογίζεται ότι εκδόθηκαν με βάση τον παρόντα Νόμο και εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, μέχρι να τροποποιηθούν ή ανακληθούν. H πρακτική που εφαρμόζεται δεν συνάδει με το πνεύμα και τη βούληση του νομοθέτη, όπως περιγράφεται στην εισηγητική έκθεση που ετοιμάστηκε από το ΥΠΑΜ το 2010, αφού ως ένας από τους κυριότερους λόγους για τους οποίους κρίθηκε σκόπιμο να συνταχθεί ο περί Εθνικής Φρουράς Νόμος του 2011, είναι η θεσμοθέτηση Αποφάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου που εκδόθηκαν κατά διάφορα χρονικά διαστήματα και ρυθμίζουν διάφορα στρατολογικά θέματα, όπως την αναβολή των σπουδών.
♦ Το ΥΠΑΜ χορηγεί αναβολές σε στρατεύσιμους αθλητές που εξασφαλίζουν θέση για φοίτηση σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, με ακαδημαϊκή και αθλητική υποτροφία μεγαλύτερη ενός συγκεκριμένου ποσού, το οποίο, άτυπα, καθορίστηκε στις €100.000 για το σύνολο της φοίτησης, στη βάση της εξαίρετης αθλητικής και ακαδημαϊκής τους επίδοσης. Οι αναβολές χορηγούνται παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα πανεπιστήμια παρέχουν τη δυνατότητα διατήρησης της θέσης προς όφελος του υποψηφίου για έναρξη σπουδών και μετά το πέρας της θητείας του. Θεωρούμε ότι η πολιτική χορήγησης αναβολών στις περιπτώσεις αυτές προάγει την άνιση μεταχείριση σε σχέση με τους υπόλοιπους φοιτητές.
♦ Οι 26 από τους 44 στρατεύσιμους που έλαβαν αναβολή στράτευσης για λόγους σπουδών, αφορούν σε άτομα που ξεκίνησαν σπουδές πριν την ημερομηνία κατάταξής τους. Από αυτές τις περιπτώσεις, ορισμένοι ξεκίνησαν τις σπουδές τους είτε πριν καταστούν υπόχρεοι κατάταξης, λόγω μετέπειτα πολιτογράφησης, είτε ενόσω ήταν μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού. Εντοπίσαμε όμως και περιπτώσεις, για τις οποίες γίνεται ειδική αναφορά, όπου παρόλο που οι στρατεύσιμοι δεν ήταν συνεπείς ως προς τις υποχρεώσεις τους, το Υπουργείο επέδειξε υπερβολική επιείκεια και ανοχή χωρίς οποιαδήποτε συνέπεια για τη μη συμμόρφωση στράτευσης.
♦ Σε ορισμένους στρατεύσιμους, οι οποίοι ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους ενώ ήταν με αναβολή στράτευσης, χορηγήθηκε νέα αναβολή για ολοκλήρωση μεταπτυχιακών σπουδών, χωρίς να τη ζητήσουν πριν την έναρξη της μεταπτυχιακής τους φοίτησης και παρά το γεγονός ότι κατά τη χορήγηση των αρχικών αναβολών, αναφερόταν ρητά ότι δε θα γίνει δεκτό οποιοδήποτε μελλοντικό αίτημα για ανανέωση της αναβολής για οποιοδήποτε άλλο λόγο, σπουδών ή εργασίας.
♦ Δεν διενεργείται, από το ΥΠΑΜ, οποιοσδήποτε έλεγχος κατά πόσο όλοι οι φοιτητές που έλαβαν αναβολή στράτευσης προσκομίζουν βεβαιώσεις φοίτησης για κάθε έτος, όπως οφείλουν να πράττουν, σύμφωνα με τους όρους χορήγησης της αναβολής.
γ. Αναβολές για ειδικούς οικογενειακούς ή οικονομικούς λόγους
♦ Τα αιτήματα για αναβολή στράτευσης για ειδικούς οικογενειακούς ή οικονομικούς λόγους δεν προωθούνται στη Συμβουλευτική Επιτροπή για απόψεις/εισηγήσεις, όπως προβλέπεται στη νομοθεσία, αλλά εξετάζονται μόνο από τον Τομέα Στρατολογίας του Υπουργείου και προωθούνται στον Υπουργό για λήψη απόφασης.
♦ Εντοπίστηκαν περιπτώσεις στρατευσίμων στους οποίους δόθηκαν αναβολές για ειδικούς οικογενειακούς ή οικονομικούς λόγους, για συνολική χρονική περίοδο μεγαλύτερη του ενός έτους, παρά το ότι αυτό αντίκειται στις πρόνοιες της νομοθεσίας και παρά το γεγονός ότι στις επιστολές προς τους στρατεύσιμους, αναφέρεται ρητά ότι δεν υπάρχει δυνατότητα ανανέωσης της αναβολής.
♦ Στο ΥΠΑΜ εφαρμόζεται πολιτική για χορήγηση αναβολής κατάταξης ενός έτους σε στρατεύσιμους αθλητές με επαγγελματικό συμβόλαιο με ομάδα του εξωτερικού. Στις περιπτώσεις όπου το συμβόλαιο είναι διάρκειας μεγαλύτερης του ενός έτους, υποβάλλεται πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο για χορήγηση περαιτέρω αναβολής, λόγω εξαιρετικών περιστάσεων ή λόγω δημοσίου συμφέροντος. Θεωρούμε ότι η πολιτική αυτή προάγει την άνιση μεταχείριση σε σχέση με τους επαγγελματίες άλλων κλάδων.
♦ Εντοπίστηκαν περιπτώσεις που θεωρούμε ότι το Υπουργείο επέδειξε ιδιαίτερη επιείκεια και ανοχή, κατά παράβαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης. Ενδεικτικά αναφέρουμε την περίπτωση στρατεύσιμου ο οποίος αν και επέστρεψε στην Κύπρο, συνέχισε να λαμβάνει αναβολές στράτευσης στη βάση ψευδών δηλώσεών του ότι συνεχίζει να είναι μόνιμος κάτοικος εξωτερικού. Όταν αυτό διαπιστώθηκε από το ΥΠΑΜ, του χορηγήθηκε επιπλέον αναβολή ενός έτους για να διευθετήσει τις εκκρεμότητές του, χωρίς να υποστεί οποιαδήποτε συνέπεια για τις προηγούμενες ψευδείς δηλώσεις του.
δ. Αναβολές λόγω εξαιρετικών περιστάσεων ή λόγω δημοσίου συμφέροντος
Από τα 15 άτομα στα οποία χορηγήθηκε αναβολή στράτευσης λόγω εξαιρετικών περιστάσεων ή λόγω δημοσίου συμφέροντος, οι 11 είναι αθλητές που σύναψαν επαγγελματικό συμβόλαιο στο εξωτερικό.
ε. Αναβολές λόγω οικογενειακής μόνιμης εγκατάστασης στο εξωτερικό
Για ανανέωση της αναβολής λόγω οικογενειακής μόνιμης εγκατάστασης στο εξωτερικό, οι στρατεύσιμοι πρέπει να προσκομίζουν βεβαίωση μόνιμου διαμονής από την Πρεσβεία ή την Υπάτη Αρμοστεία ή το Προξενείο της Κύπρου στη χώρα της οποίας οι αιτητές με την οικογένειά τους είναι μόνιμοι κάτοικοι. Στο παρελθόν, ο Τομέας Στρατολογίας εντόπισε περιπτώσεις όπου αιτητές προσκόμισαν ψευδή στοιχεία, χωρίς να τους προσαχθεί σχετική κατηγορία ή να αναζητηθούν ευθύνες, με μόνη συνέπεια την κατάταξή τους.
στ. Άλλα ευρήματα
♦ Δεν τηρείται αξιόπιστη πληροφόρηση σχετικά με τον αριθμό αναβολών που χορηγούνται από τον Υπουργό και το Υπουργικό Συμβούλιο ανά έτος.
♦ Εντοπίστηκαν περιπτώσεις χορήγησης αναβολών εκ μέρους του Υπουργού, χωρίς την έγκριση, ή έστω την ενημέρωσή του, κατά παράβαση του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου και παρά το γεγονός ότι στις επιστολές προς τους ενδιαφερόμενους σχετικά με την έγκριση χορήγησης αναβολής, αναφέρεται ότι ο Υπουργός ενέκρινε το αίτημα για αναβολή στράτευσης.
♦ Παρά το ότι η νομοθεσία προνοεί για ποινική δίωξη στις περιπτώσεις ατόμων των οποίων έπαυσε να υφίσταται ο λόγος που έλαβαν αναβολή χωρίς να ενημερώσουν το αρμόδιο Στρατολογικό Γραφείο, αυτή δεν εφαρμόζεται.
♦ Από μελέτη της μετέπειτα στρατολογικής πορείας των ατόμων που έλαβαν αναβολή στράτευσης διαπιστώσαμε ότι, με εξαίρεση αυτούς που έλαβαν αναβολή για φοίτηση σε σχολή μέσης εκπαίδευσης, οι πλείστοι εκ των υπολοίπων δεν ανταποκρίνονται στις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις. Αυτό είναι πιο έντονο στις περιπτώσεις στρατεύσιμων που έλαβαν αναβολή για σπουδές, αφού η πλειονότητα από αυτούς δεν εκπληρώνουν ποτέ τις στρατιωτικές τους υπηρεσίες.
♦ Οι διευκολύνσεις που παρέχει η ΕΦ στους στρατεύσιμους αθλητές ενδεχομένως να καθιστούν αχρείαστη τη χορήγηση αναβολής στις περισσότερες περιπτώσεις αθλητών.
♦ Εφόσον το αδίκημα της ανυποταξίας είναι στιγμιαίο, ένας στρατεύσιμος ενδέχεται να μηνυθεί για ανυποταξία αρκετές φορές, ανάλογα με τις φορές που κλήθηκε για κατάταξη και δεν το έπραξε. Αυτό συνεπάγεται μεγάλο όγκο γραφειακής εργασίας και συνεπαγόμενο σημαντικό διοικητικό κόστος, τόσο για την Εθνική Φρουρά, όσο και για την Αστυνομία.
♦ Οι μηνύσεις στρατεύσιμων για ανυποταξία, οι οποίοι σε μεταγενέστερο στάδιο λαμβάνουν αναβολή στράτευσης ή κατατάσσονται για εκπλήρωση της στρατιωτικής τους θητείας, τίθενται στο αρχείο, χωρίς οποιαδήποτε επίπτωση για την προηγούμενη ασυνέπεια του στρατεύσιμου.
♦ Δεν υπάρχει μηχανισμός ελέγχου που να επιβεβαιώνει ότι τα Στρατολογικά Γραφεία έχουν προωθήσει για μήνυση, όλους τους στρατεύσιμους που δεν παρουσιάστηκαν για κατάταξη χωρίς επαρκή αιτιολόγηση.
Πηγή: Reportercy
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Ξεκίνησε ο έρανος του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού
Η 8η Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Ερυθρού Σταυρού, “δεν αποτελεί απλώς μια επετειακή ημερομηνία αλλά είναι μια υπενθύμιση της δύναμης που έχει ο άνθρωπος να στηρίζει τον άνθρωπο” δήλωσε την Παρασκευή ο Υπουργός Υγείας, Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, σημειώνοντας ότι “είναι η ημέρα που τιμούμε το όραμα του Ερρίκου Ντυνάν, ενός ανθρώπου που έθεσε τα θεμέλια ενός παγκόσμιου ανθρωπιστικού κινήματος που συνεχίζει μέχρι σήμερα να σώζει ζωές και να απαλύνει τον ανθρώπινο πόνο”.
Σε χαιρετισμό του σε εκδήλωση με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Ερυθρού Σταυρού, ο κ. Χαραλαμπίδης, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Υγείας, είπε ότι “στην Κύπρο, ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός αποτελεί διαχρονικά έναν πυλώνα προσφοράς και κοινωνικής συνοχής ο οποίος με πολυδιάστατη δράση, που εκτείνεται από την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και τη στήριξη ευάλωτων ομάδων, μέχρι την εκπαίδευση σε Πρώτες Βοήθειες και τη διοργάνωση αιμοδοσιών, αποδεικνύει καθημερινά την αλληλεγγύη στην πράξη”.
Πρόσθεσε ότι “ιδιαίτερη μνεία αξίζει στους εθελοντές και τις εθελόντριες του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού οι οποίοι είναι “άνθρωποι κάθε ηλικίας, που αφιερώνουν μέρος του ελεύθερου τους χρόνου, με μοναδικό κίνητρο την προσφορά ενώ η παρουσία τους αποτελεί πηγή ελπίδας και αισιοδοξίας για την κοινωνία μας, ειδικά σε μια εποχή που δοκιμάζονται οι αξίες της συλλογικότητας και της κοινωνικής ευθύνης”.
Για την εκδήλωση που περιλάμβανε την έναρξη εράνου και αιμοδοσία, ο Υπουργός Υγείας, είπε ότι “αποκτά ξεχωριστή σημασία, καθώς συνοδεύεται από τις δύο ιδιαίτερα σημαντικές αυτές δράσεις”.
Ο Υπουργός κάλεσε όλους τους πολίτες να στηρίξουν έμπρακτα τη σημαντική εκστρατεία οικονομικής ενίσχυσης του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού δηλώνοντας βέβαιος “ότι η κοινωνία μας θα ανταποκριθεί με ευαισθησία και γενναιοδωρία, αποδεικνύοντας για ακόμη μια φορά ότι η προσφορά προς τον συνάνθρωπο αποτελεί βαθιά ριζωμένη αξία”.
Ως ένδειξη αναγνώρισης του πολύτιμου έργου που επιτελεί ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός, το Υπουργείο Υγείας εισέφερε, συμβολικά, το ποσό των 500 ευρώ ως εναρκτήρια προσφορά για τον φετινό έρανο.
Οπως είπε ο κ. Χαραλαμπίδης, “πρόκειται για μια μικρή, αλλά ουσιαστική πράξη στήριξης, που αντανακλά τη δέσμευσή μας να στεκόμαστε δίπλα σε οργανισμούς που υπηρετούν τον άνθρωπο και την κοινωνία”.
Συνεχάρη θερμά μου την Πρόεδρο, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, το προσωπικό και όλους τους εθελοντές του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού “για το ανεκτίμητο έργο που επιτελούν” λέγοντας ότι “η προσφορά σας αποτελεί φωτεινό παράδειγμα και πηγή έμπνευσης για όλους μας”.
Καταλήγοντας, ο κ. Χαραλαμπίδης, διαβεβαίωσε ότι “το Υπουργείο Υγείας θα συνεχίσει να στηρίζει το έργο σας με κάθε δυνατό τρόπο”.
Πηγή: ΚΥΠΕ
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Οι Τσιαττιστά στην Ευρώπη μέσα από το ντοκιμαντέρ «Echoes of Cyprus»
Η πλούσια προφορική παράδοση της Κύπρου ως μέρος της άυλης πολιτισμικής της κληρονομιάς αναδείχθηκε σε μια ξεχωριστή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στις 7 Μαΐου 2026 στο Breydel Auditorium, στις Βρυξέλλες.
Στην εκδήλωση, η οποία διοργανώθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλήθηκε για πρώτη φορά το νέο ντοκιμαντέρ παραγωγής του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) «Echoes of Cyprus».
Το ντοκιμαντέρ είναι βασισμένο στην έρευνα της εθνομουσικολόγου και Διευθύντριας του Αρχείου Κυπριακής Μουσικής δρος Νικολέττας Δημητρίου. Το σενάριο του ντοκιμαντέρ συνυπογράφουν η Νικολέττα Δημητρίου, ο Σταύρος Παμπάλλης και η Δανάη Στυλιανού, η οποία υπογράφει επίσης τη σκηνοθεσία της παραγωγής.
Αντλώντας από αρχειακό υλικό που φυλάσσεται σήμερα στο Πανεπιστήμιο Harvard, η ταινία «Echoes of Cyprus» παρακολουθεί το ιστορικό ταξίδι του 1953 του Ελληνοαμερικανού καθηγητή κλασικής φιλολογίας James A. Notopoulos και του λαογράφου Δημήτριου Πετρόπουλου, οι οποίοι πραγματοποίησαν τις πρώτες επιτόπιες ηχογραφήσεις προφορικής αυτοσχέδιας ποίησης στην Κύπρο.
Τους προσκεκλημένους στην εκδήλωση καλωσόρισε η κα Μαίρη Πανούση, Λειτουργός της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης, η οποία σημείωσε ότι τα «τσιαττιστά» είναι ασφαλώς βαθιά ριζωμένα στην κυπριακή παράδοση, αλλά ταυτόχρονα συμβάλλουν στο να ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση, όπως για παράδειγμα, για το πώς η Ευρώπη ακούει τις τοπικές της φωνές, για το πώς οι παραδόσεις συνεχίζουν να εξελίσσονται και για το πώς οι λέξεις μπορούν ακόμη να φέρνουν κοντά ανθρώπους από διαφορετικούς τόπους, γλώσσες και γενιές.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, ο Ευρωπαίος Επίτροπος κ. Κώστας Καδής υπογράμμισε τη σημασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς ως ζωντανής και κοινής διάστασης των κοινωνιών που φέρνει στο προσκήνιο τον ρόλο του πολιτισμού στη σύνδεση των κοινοτήτων, στη διατήρηση της ταυτότητας και στον εμπλουτισμό της ευρωπαϊκής ποικιλομορφίας.
Η Κύπρος, τόνισε, μπορεί να είναι ένα μικρό νησί, αλλά έχει μια πλούσια πολιτιστική παρουσία, διαμορφωμένη από αιώνες στο σταυροδρόμι λαών, γλωσσών και παραδόσεων. Γι’ αυτό η άυλη πολιτιστική κληρονομιά είναι τόσο σημαντική. Μας υπενθυμίζει ότι η κληρονομιά δεν διατηρείται μόνο σε μνημεία ή αρχεία, αλλά βιώνεται, εκτελείται και μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Στην Κύπρο, αυτή η ζωντανή διάσταση, ανέφερε, είναι ιδιαίτερα εμφανής σε μια παραδοσιακή έκφραση ποιητικού λόγου, γνωστή ως «τσιαττιστά».
Ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών ολοκλήρωσε δε την παρέμβασή του με ένα δικό του «τσιαττιστό», αφιερωμένο στους Κύπριους ψαράδες:
«Στη θάλασσαν το χάραμαν, φκαίνουμεν με ψαράδες,
Μαζίν απολαμβάνουμεν στην Κύπρο τις βαρκάδες
Φτάνουμεν μεσοπέλαγα τζι’ απλώνουμεν τα δύχτια
Παρέαν αρμενίζουμεν ώσπου να πέσει η νύχτα.»
Από πλευράς του, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης κ. Χρήστος Ελληνίδης ανέφερε πως η κυπριακή ταυτότητα και οι ιστορίες που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, μέσα από τη δημιουργικότητα και την ανθεκτικότητα του λαού, αποκτούν σήμερα ευρωπαϊκή προβολή. Υπογράμμισε παράλληλα ότι η Κύπρος, από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, έχει εξελιχθεί σε ένα σταθερό και αξιόπιστο κράτος μέλος, το οποίο συμβάλλει ενεργά στην ευρωπαϊκή πορεία.








Πρόσθεσε επίσης πως η κυπριακή διάλεκτος αποτυπώνει χιούμορ, ειρωνεία και μια ιδιαίτερη ζεστασιά που γίνεται άμεσα αισθητή. Τόνισε πως η τέχνη της γλώσσας εκφράζεται με ιδιαίτερα ζωντανό τρόπο μέσα από την κυπριακή παράδοση των «τσιαττιστών», την οποία χαρακτήρισε ως μια μοναδική μορφή αυτοσχέδιου ποιητικού διαλόγου. Τέλος, όπως επεσήμανε, πρόκειται για μια παράδοση που διατηρεί ζωντανή τη δημιουργικότητα, τη συλλογική μνήμη και την πολιτιστική ταυτότητα της Κύπρου, αναδεικνύοντας τη διαχρονική δύναμη της προφορικής έκφρασης.
Tη σημασία της διατήρησης των προφορικών παραδόσεων της Κύπρου ως ζωντανών πολιτιστικών εκφράσεων και όχι ως στατικών ιστορικών τεκμηρίων υπογράμμισε η Διευθύντρια του ΓΤΠ κα Αλίκη Στυλιανού. Μιλώντας στην εκδήλωση, η κα Στυλιανού σημείωσε ότι, παρόλο που ο κόσμος που τις δημιούργησε έχει αλλάξει, οι μουσικές και τα ποιήματα εξακολουθούν να ζουν, επειδή κάθε νέα γενιά τούς δίνει νέα νοήματα μέσα από τις δικές της εμπειρίες. Δεν πρόκειται για αλλοίωση, εξήγησε, αλλά για μια φυσική εξέλιξη που επιτρέπει στις παραδόσεις να παραμένουν ζωντανές και επίκαιρες μέσα στον χρόνο.
Αυτή η συνέχεια, πρόσθεσε η κα Στυλιανού, είναι ιδιαίτερα σημαντική στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, όπου οι προφορικές παραδόσεις συνδέουν τους λαούς μέσα από κοινές αξίες και τρόπους έκφρασης, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την πολυμορφία και αλληλεπίδραση της συλλογικής ευρωπαϊκής ταυτότητας. Επεσήμανε δε ότι η ιδέα αυτή αντανακλά τη βασική αποστολή του ΓΤΠ: τη διατήρηση, την τεκμηρίωση και τη μετάδοση της πολιτισμικής κληρονομιάς της Κύπρου, με τρόπο που να τη διατηρεί ζωντανή και σημαντική.
Η Διευθύντρια του ΓΤΠ ευχαρίστησε τους διοργανωτές της εκδήλωσης, τους συμμετέχοντες και όλους όσοι τίμησαν την εκδήλωση με την παρουσία τους. Εξέφρασε επίσης την ευγνωμοσύνη της στους συναδέλφους της και τους δημιουργούς του ντοκιμαντέρ «Echoes of Cyprus» για την αφοσίωση και τη συμβολή τους στην ανάδειξη αυτής της σημαντικής ιστορίας.
Την προβολή ακολούθησε κεντρική ομιλία της δρος Νικολέττας Δημητρίου με τίτλο «Fighting with words: Poetic duelling and Europe’s living oral traditions». Η ομιλία επικεντρώθηκε στην παράδοση των «τσιαττιστών», της μορφής προφορικής αυτοσχέδιας ποίησης που κατέχει κεντρική θέση στον κυπριακό πολιτισμό, ενώ έχει εγγραφεί στον Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Τα «τσιαττιστά» είναι, αναμφισβήτητα, το πιο χαρακτηριστικό είδος τραγουδιστής προφορικής ποίησης που συναντάται στην Κύπρο μέχρι σήμερα, τόνισε. Για τους περισσότερους ανθρώπους που μεγαλώνουν στην Κύπρο, τα «τσιαττιστά» είναι μέρος του ηχοτοπίου του νησιού: είναι κάτι που υπάρχει σε κάθε γιορτή ή φεστιβάλ, ένας συνοπτικός τρόπος να σχολιάσουν οτιδήποτε –από τον καιρό της ημέρας μέχρι την πολιτική και την επικαιρότητα της χώρας.
Περαιτέρω, σημείωσε, πως η εικόνα δύο ανδρών που διαφωνούν ποιητικά, σε μέτρο, είναι, για τους περισσότερους ντόπιους, κατεξοχήν κυπριακή. Η ίδια η λέξη «τσιαττιστό» στην πραγματικότητα ενσαρκώνει αυτή την έννοια της αντιπαράθεσης. Αυτά τα τραγούδια ερμηνεύονταν (και εξακολουθούν να ερμηνεύονται, σε πολλές περιπτώσεις) μεταξύ φίλων κατά τη διάρκεια ενός κοινού γεύματος, μιας θρησκευτικής ή άλλης γιορτής, σε καφετέριες ή ακόμα και στο δρόμο. Αλλά το πιο φημισμένο σκηνικό παράστασης για αυτές τις μονομαχίες, τόνισε, είναι το φεστιβάλ του Κατακλυσμού, το οποίο λαμβάνει χώρα το Σαββατοκύριακο της Πεντηκοστής, 50 ημέρες μετά το Ορθόδοξο Πάσχα, σε παραθαλάσσιες πόλεις, αλλά ειδικά στην πόλη της Λάρνακας.
Η εκδήλωση περιλάμβανε επίσης την τελετή απονομής του Ευρωπαϊκού Βραβείου Πολιτιστικής Κληρονομιάς / Europa Nostra 2026 (κατηγορία Έρευνας) στη δρα Δημητρίου για το μακροχρόνιο ερευνητικό της έργο «The Cypriot Fiddler», το οποίο καταγράφει τις ζωές και την καλλιτεχνική πρακτική μερικών από τους τελευταίους παραδοσιακούς μουσικούς της Κύπρου.
Στη συνέχεια, διεξήχθη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με τίτλο «Improvised oral poetry in the EU – from village fairs to European stages». Η συζήτηση επικεντρώθηκε στον ρόλο των προφορικών παραδόσεων στη σύγχρονη Ευρώπη και στις δυνατότητές τους να γεφυρώνουν κοινότητες πέρα από σύνορα. Συμμετείχαν οι Sneška Quaedvlieg-Mihailovič, Γενική Γραμματέας της Europa Nostra, Lodovico Folin Calabi, Διευθυντής του UNESCO Liaison Office στις Βρυξέλλες, Κίκα Καττάμη, Σύμβουλος Εκπαίδευσης, Αθλητισμού και Νεολαίας της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΜΑΕΕ), και Richard Blais, εκπρόσωπος του προγράμματος Creative Europe της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με επιλεγμένα αποσπάσματα αντίστοιχων παραδόσεων ποιητικού αυτοσχεδιασμού από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, αναδεικνύοντας τις κοινές πολιτισμικές ρίζες της Κύπρου με άλλες περιοχές της Μεσογείου.
Μέσα από τον συνδυασμό τέχνης, επιστημονικής έρευνας και διαλόγου, η εκδήλωση ανέδειξε τη διαχρονική σημασία των προφορικών παραδόσεων ως θεμελίου της ευρωπαϊκής πολιτισμικής κληρονομιάς, τοποθετώντας την Κύπρο στο επίκεντρο των σύγχρονων συζητήσεων γύρω από τη μνήμη, την ταυτότητα και την καλλιτεχνική έκφραση.
(ΜΠατ/ΓΣ/KA)
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
65η Ετήσια Γενική Συνέλευση ΟΕΒ 2026, Τρίτη 28 Απριλίου, 12:00
Η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ) πραγματοποιεί την 65η Ετήσια Γενική Συνέλευση, την Τρίτη 28 Απριλίου, 12:00, στις 12:00 το μεσημέρι.στο The Landmark Nicosia.
Η συνέλευση αποτελεί κορυφαίο θεσμό για τον κυπριακό επιχειρηματικό κόσμο, προσφέροντας πλαίσιο διαλόγου για την οικονομία, τις προκλήσεις των επιχειρήσεων και τις στρατηγικές ανάπτυξης. Αναμένονται τοποθετήσεις εκπροσώπων της πολιτείας και φορέων, με έμφαση στη βιώσιμη ανάπτυξη, την καινοτομία και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.
Η ΟΕΒ συνεχίζει να διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στην ενδυνάμωση της κυπριακής οικονομίας και του ιδιωτικού τομέα.
Η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά από το VOULI TV και CityChannel.live
-
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ4 weeks agoΠΣΕΑΔ: Δημοσιογραφική διάσκεψη για το 11ο Παγκύπριο Συνέδριο 2026
-
ΕΙΔΗΣΕΙΣ4 weeks agoΣυνάντηση ERAC στη Λευκωσία για έρευνα και καινοτομία
-
ΔΗΜΟΙ2 weeks agoExAformis – Δήμος Λατσιών–Γερίου: Σχέδιο, έργα και η επόμενη μέρα | Σάββατο 02/05 στις 7μμ
-
Δήμος Αγλαντζιάς3 weeks agoΠρόεδρος της Δημοκρατίας ‒ Πρόεδρος της Γαλλίας – Επίσκεψη στο Γαλλοκυπριακό Σχολείο
-
ΕΙΔΗΣΕΙΣ3 weeks ago65η Ετήσια Γενική Συνέλευση ΟΕΒ 2026, Τρίτη 28 Απριλίου, 12:00
-
Δήμος Λευκωσίας3 weeks agoΌραμα για την Κύπρο, την πατρίδα μας: Συζήτηση για την επόμενη μέρα μετά τις βουλευτικές εκλογές
-
ΕΙΔΗΣΕΙΣ4 weeks agoΓεωργίου: Στο επίκεντρο τα προβλήματα των κτηνοτρόφων – Συνεχίζεται ο διάλογος
-
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ2 weeks agoΠραγματοποιήθηκε η επίσημη έναρξη του sCYence Fair 2026
