Αρχίζει σήμερα η συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών για τη θέσπιση νομοθεσίας για την ίδρυση Ταμείου Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Στήριξης Δανειοληπτών, που κατέθεσε ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, μέσω της οποία επιχειρείται επί της ουσίας η φορολόγηση των απροσδόκητων κερδών των πιστωτικών ιδρυμάτων, με την επιβολή έκτακτου τέλους. 

Σκοπός της πρότασης, η αντιμετώπιση των έκτακτων συνθηκών που έχουν δημιουργηθεί ως αποτέλεσμα της ανόδου του πληθωρισμού κατά την τελευταία τριετία και των συνακόλουθων διαδοχικών αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για αύξηση των επιτοκίων.

Δικαιότερη κατανομή των οικονομικών επιπτώσεων

Όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης, η ίδρυση του ταμείου και η χρηματοδότησή του με πόρους οι οποίοι, μεταξύ άλλων, θα προέρχονται από την επιβολή έκτακτου τέλους επί των απροσδόκητων κερδών των πιστωτικών ιδρυμάτων, θα οδηγήσει στη δικαιότερη κατανομή των οικονομικών επιπτώσεων εντός της κοινωνίας, οι οποίες έχουν δημιουργηθεί από την άνοδο του πληθωρισμού και την αύξηση των επιτοκίων από το έτος 2022 και εντεύθεν.

Επεξηγώντας τους λόγους που οδήγησαν στην ανάγκη για θέσπιση της εν λόγω νομοθεσίας, η πρόταση νόμου αναφέρει στο προοίμιο πως η εκτόξευση του πληθωρισμού κατά τα τελευταία τρία έτη και οι συνεχόμενες αυξήσεις των επιτοκίων, βάσει αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας προς αντιμετώπισή του, δημιούργησαν δυσμενείς οικονομικές συνθήκες για τους πολίτες της Δημοκρατίας.

Παράλληλα, σημειώνεται πως ένεκα των επικρατουσών κατά την τελευταία περίοδο δυσμενών οικονομικών συνθηκών, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις έχουν επωμισθεί υπέρμετρα οικονομικά βάρη, τα οποία επηρέασαν καταλυτικά την ικανότητα αποπληρωμής δανείων, συνεπεία της σημαντικής μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος αυτών.

Η αρχή της κοινωνικής δικαιοσύνης, τονίζεται, συνιστά ουσιώδη επιταγή και συστατικό στοιχείο κάθε σύγχρονη κοινωνίας και κάθε δημοκρατικό κράτος, καθώς και ότι για τη στήριξη επηρεαζόμενων ομάδων του πληθυσμού και συγκεκριμένα των δανειοληπτών και για τη δικαιότερη κατανομή των οικονομικών επιπτώσεων που προέκυψαν από τη σωρευτική επίδραση της ανόδου του πληθωρισμού από το έτος 2022 και μετά, απαιτείται η συνδρομή του κράτους, με τη λήψη μέτρων προς διασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Στο κάδρο τα υπερκέδη των τραπεζών

Προστίθεται ακόμη, πως για την αντιμετώπιση των δυσβάστακτων κοινωνικών επιπτώσεων από την άνοδο του πληθωρισμού, κρίνεται αναγκαία η λήψη μέτρων, όπως η επιβολή έκτακτου τέλους επί των απροσδόκητων κερδών των πιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία ως απότοκο της συνεχούς αύξησης των επιτοκίων παρουσιάζουν αυξημένη κερδοφορία και αύξηση εσόδων κατά 97%, σε σύγκριση με το 2022, χωρίς να επηρεάζεται η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Όπως υπογραμμίζεται, η επιβολή τέτοιων μέτρων εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, μέσω ενός δικαιότερου επιμερισμού των οικονομικών βαρών εντός της κοινωνίας, κατά τρόπο που να μη διασαλεύεται με οποιοδήποτε τρόπο το δημοσιονομικό ισοζύγιο και να μην πλήττεται η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

“Για τη λήψη μέτρων στήριξης και δικαιότερης κατανομής βαρών απαιτείται η φορολόγηση των απροσδόκητων κερδών των τραπεζικών ιδρυμάτων, δηλαδή η επιβολή έκτακτου τέλους και η δημιουργία ειδικού ταμείου για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης ομάδων του πληθυσμού”, καταλήγει. 

Διευκρινίζεται δε, πως σκοπός του Ταμείου, νοουμένου ότι το αποθεματικό του Ταμείου διατηρείται σε κάθε περίπτωση πλεονασματικό, είναι η επιχορήγηση Σχεδίων στήριξης και δράσεων επιμόρφωσης και διαφώτισης για την καταπολέμηση του χρηματοοικονομικού αναλφαβητισμού και την ανάπτυξη χρηματοοικονομικής παιδείας για τους πολίτες.

Τη διοίκηση και τη διαχείριση του Ταμείου, προτείνεται όπως την αναλάβει ειδική “Επιτροπή Διαχείρισης”, τριετούς θητείας, η οποία θα απαρτίζεται από Πρόεδρο, Αντιπρόεδρο και τρία μέλη, οριζόμενα από το Υπουργικό Συμβούλιο, κατόπιν πρότασης του Υπουργού ως ακολούθως:

• τον Γενικό Διευθυντή του Υπ. Οικονομικών, ως Πρόεδρο
• έναν εκπρόσωπο της Κεντρικής Τράπεζας ως Αντιπρόεδρο
• έναν εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας
• έναν εκπρόσωπο της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή 
• έναν εκπρόσωπο των καταναλωτών, κατόπιν εισήγησης των νόμιμα συσταθέντων συνδέσμων ή συνδέσμων οι οποίοι εκπροσωπούν τους καταναλωτές ως μελών.

Σε ό,τι αφορά τον προϋπολογισμό του Ταμείου, οι πόροι για κάλυψη των λειτουργικών του εξόδων και τη χρηματοδότηση των προβλεπόμενων σχεδίων και δράσεων, προβλέπεται όπως προέρχονται από την είσπραξη του επιβλητέου, έκτακτου τέλους αλληλεγγύης πιστωτικών ιδρυμάτων, την είσπραξη επιβλητέου ειδικού φόρου, με κρατική χορηγία, δωρεές, τόκους από καταθέσεις ή επενδύσεις των εσόδων του ταμείου και έσοδα, τα οποία προκύπτουν από τον φόρο εισοδήματος επί ΑΠΙ, μέρος των οποίων θα κατατίθεται στο Ταμείο, νοουμένου ότι έχει προηγουμένως ληφθεί Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Επισημαίνεται ακόμη, πως το έκτακτο τέλος αλληλεγγύης πιστωτικών ιδρυμάτων επιβάλλεται για τα φορολογικά έτη 2024 και 2025 επί της σημειωθείσας αύξησης των καθαρών εσόδων από τόκους ΑΠΙ, σε σύγκριση με τα έσοδα του φορολογικού έτους 2022 και ανέρχεται σε ποσοστό 5% επί των εν λόγω εσόδων.

Πρόστιμο σε ΑΠΙ που μετακυλούν το οικονομικό αντίκτυπο

Σύμφωνα με την πρόταση νόμου, σε περίπτωση κατά την οποία η Επιτροπή αυτεπάγγελτα ή κατόπιν καταγγελίας διαπιστώνει ότι οποιοδήποτε ΑΠΙ έχει μετακυλίσει τον οικονομικό αντίκτυπο από την επιβολή του προβλεπομένου έκτακτου τέλους αλληλεγγύης πιστωτικών ιδρυμάτων στους πελάτες του, να επιβάλλεται πρόστιμο το οποίο ανέρχεται στο 150% του μετακυλισθέντος ποσού.

Αξίζει να σημειωθεί πως στη σημερινή συνεδρία έχουν κληθεί να συμμετάσχουν ο Υπουργός Οικονομικών, ο Έφορος Φορολογίας, εκπρόσωποι του Γενικού Λογιστηρίου, της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή, του Υπουργείου Εμπορίου, της Νομικής Υπηρεσίας, της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, της Κεντρικής Τράπεζας, του Συνδέσμου Τραπεζών και ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου.

Πηγή: Economy today