Η συζήτηση για το πλαίσιο των εκποιήσεων επανέρχεται δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο, καθώς εμπιστευτικά δεδομένα της Κεντρικής Τράπεζας αποτυπώνουν μια ανησυχητική πραγματικότητα: η συνολική αξία των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), αντί να συρρικνώνεται, εμφανίζεται εκ νέου αυξημένη, υπερβαίνοντας πλέον τα €20 δισ.

Το στοιχείο αυτό αναζωπυρώνει τη θεσμική αντιπαράθεση στη Βουλή, με τα κόμματα να ετοιμάζουν παρεμβάσεις στο νομικό πλαίσιο πριν από τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου, επιδιώκοντας να περιορίσουν το κοινωνικό αποτύπωμα των εκποιήσεων χωρίς να διαταράξουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Οι αριθμοί που προκαλούν προβληματισμό

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, οι εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων διατηρούν στα χαρτοφυλάκιά τους δάνεια ονομαστικής αξίας €19,7 δισ., εκ των οποίων τα €18,5 δισ. παραμένουν μη εξυπηρετούμενα. Το 87% αυτών αφορά τερματισμένες συμβάσεις.

Οι εταιρείες αγόρασαν 141.478 δάνεια έναντι €3,2 δισ., δηλαδή σε τιμή περίπου 80% χαμηλότερη από την αρχική τους αξία. Μέχρι τον Ιούνιο του 2025 είχαν εισπράξει συνολικά €5,7 δισ., ποσό που υπερβαίνει το αρχικό τίμημα αγοράς, μέσω:

• €3,6 δισ. αποπληρωμών σε μετρητά
• €619 εκατ. από ανάκτηση ακινήτων
• €1,5 δισ. από ανταλλαγές ακινήτων έναντι χρέους

Παρά ταύτα, λόγω της συνέχισης του τοκισμού και του ανατοκισμού, η συνολική αξία των ΜΕΔ διατηρείται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Η εικόνα σε ΚΕΔΙΠΕΣ και τράπεζες

Η ΚΕΔΙΠΕΣ διαχειρίζεται 77.561 δάνεια του πρώην Συνεργατισμού, αρχικής αξίας €7,5 δισ., με υπόλοιπο €5,7 δισ. τον Ιούνιο 2025, εκ των οποίων €5 δισ. χαρακτηρίζονται μη εξυπηρετούμενα.

Στο τραπεζικό σύστημα τα ΜΕΔ περιορίστηκαν στα €1,45 δισ. (24.736 δάνεια), μειωμένα κατά €86 εκατ. από τον Δεκέμβριο 2024. Η απομόχλευση των τραπεζών μέσω πωλήσεων χαρτοφυλακίων έχει ενισχύσει την ανθεκτικότητά τους σε σχέση με την περίοδο της κρίσης του 2013.

Η μάχη στη Βουλή

Στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών εκκρεμούν 20–30 προτάσεις νόμου για τις εκποιήσεις. Η συζήτηση ορίστηκε για τις 9 Μαρτίου.

Το Υπουργείο Οικονομικών εμφανίζεται επιφυλακτικό ως προς εκτεταμένες νομοθετικές παρεμβάσεις, εξετάζοντας όμως στοχευμένη επαναφορά του Σχεδίου «Ενοίκιο έναντι Δόσης», υπό την προϋπόθεση ότι το δημοσιονομικό κόστος θα είναι διαχειρίσιμο.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι δανειολήπτες διαθέτουν ήδη θεσμικά εργαλεία προστασίας μέσω του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και της Δικαιοσύνης, αν και παραδέχεται ότι τα μέσα αυτά δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς μετά την ενίσχυση του πλαισίου το 2023.

Οι προτάσεις των κομμάτων

ΑΚΕΛ και Οικολόγοι ζητούν αποκατάσταση του δικαιώματος δικαστικής αναστολής εκποίησης σε περιπτώσεις καταχρηστικών ρητρών. Ο Άριστος Δαμιανού μίλησε για «εκτεταμένες εκποιήσεις χωρίς ουσιαστικά φίλτρα προστασίας».

ΔΗΣΥ, ΔΗΠΑ, ΕΔΕΚ και ανεξάρτητοι βουλευτές προωθούν ρύθμιση για περιορισμό της ευθύνης των εγγυητών μέχρι του αρχικού ποσού δανείου, αφαιρουμένων των εισπράξεων από πλειστηριασμούς ή ανακτήσεις.

ΔΗΠΑ εισηγείται:

• Αναστολή εκποιήσεων κύριας κατοικίας έως €350.000 μέχρι τέλος του έτους
• Ενίσχυση των δεσμευτικών αρμοδιοτήτων του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου για διαφορές έως €50.000
• Δημιουργία Ειδικού Ταμείου Αλληλεγγύης από ειδική φορολόγηση έως 15% σε περιπτώσεις πλειστηριασμών
• Διαγραφή υπολοίπου οφειλής όταν το προϊόν εκποίησης δεν καλύπτει το χρέος

Το πολιτικό διακύβευμα

Η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει ανοιχτή πληγή της κυπριακής οικονομίας. Αν και το τραπεζικό σύστημα έχει θωρακιστεί, το κοινωνικό βάρος μεταφέρθηκε στα χαρτοφυλάκια των εταιρειών εξαγοράς και στους δανειολήπτες.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά η εξισορρόπηση μεταξύ δημοσιονομικής υπευθυνότητας και κοινωνικής συνοχής.

Στη Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων και στη Δικοινοτική Χορωδία για την Ειρήνη “Λένα Μελανίδου” απένειμε το Παγκύπριο Βραβείο Ειρήνης 2025 το Παγκύπριο Συμβούλιο Ειρήνης (ΠΣΕ), σε τελετή που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας, στο Θέατρο Παλλάς στη Λευκωσία.

Σε χαιρετισμό του, ο Πρόεδρος του ΠΣΕ, Τάσος Κωστέας, είπε ότι το 2025 το Παγκύπριο Συμβούλιο Ειρήνης ανέπτυξε, σε συνεργασία και με άλλες οργανώσεις, μια σειρά από δυναμικές κινητοποιήσεις, καταδικάζοντας τους πολέμους και τις σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.

Αναφερόμενος στην Παλαιστίνη, καταδίκασε την «τακτική τεχνητής ανθρωπιστικής κρίσης που εφαρμόζει το Ισραήλ και πλήττει μαζικά τον άμαχο πληθυσμό», σημειώνοντας ότι το σημερινό Ισραήλ «προσβάλλει ολόκληρη την ανθρωπότητα, την ιστορία και τον πολιτισμό της. Προσβάλλει τη δική του ιστορία και σπιλώνει τη μνήμη των θυμάτων του ολοκαυτώματος των Ευρωπαίων Εβραίων».

Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Κωστέας ζήτησε πλήρη διερεύνηση του ρόλου των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο κατά τις επιθέσεις εναντίον αμάχων στην Παλαιστίνη και αλλού.

Επίσης, καταδίκασε τη ρωσική εισβολή και τη συνεχιζόμενη παραβίαση της κυριαρχίας της Ουκρανίας, τις απειλές και την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, το συνεχιζόμενο εμπάργκο και τις απειλές εναντίον της Κούβας, τις επιθετικές προθέσεις για προσάρτηση της Γροιλανδίας.

«Ολόκληρη η ανθρωπότητα βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια νέα κούρσα εξοπλισμών», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η στρατιωτικοποίηση καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο μέρος της δημόσιας συζήτησης και διαμορφώνει μια νέα επικίνδυνη πολιτική λογική. Πρόσθεσε ότι οι αμυντικές δαπάνες αυξάνονται ραγδαία και αφαιρούν τεράστια κονδύλια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την εξάλειψη της πείνας, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, την εκπαίδευση και την προστασία του περιβάλλοντος, ανέφερε. 

Εξάλλου, συνέχισε, ο μιλιταρισμός δεν είναι ουδέτερη διαδικασία καθώς διαμορφώνει νοοτροπίες και καλλιεργεί την αντίληψη ότι τα προβλήματα λύνονται με τη βία ή με την απειλή βίας. «Όμως η ιστορία έχει αποδείξει ότι οι εξοπλιστικοί ανταγωνισμοί δεν οδηγούν σε σταθερότητα αλλά στην καχυποψία, στον φόβο, και σε αλυσιδωτές αντιδράσεις που εύκολα μπορούν να ξεφύγουν από κάθε έλεγχο», είπε.

Ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Συμβουλίου Ειρήνης επισήμανε ότι η κατάργηση της διεθνούς νομιμότητας επιβαρύνει κυρίως τα μικρά και ανίσχυρα κράτη, όπως η Κύπρος, σημειώνοντας ότι “η χώρα μας έχει πολλούς και σοβαρούς λόγους να επιμένει στο δίκαιο και στην αλήθεια”.

Όπως είπε, η συνεργασία μεταξύ της ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής κοινότητας αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την επούλωση των πληγών του παρελθόντος.

«Δύο από τα πιο εμβληματικά παραδείγματα αυτής της προσπάθειας είναι η Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους (ΔΕΑ) και η Δικοινοτική Χορωδία για την Ειρήνη «Λένα Μελανίδου», οι οποίες, αν και δραστηριοποιούνται σε εντελώς διαφορετικά πεδία – το ανθρωπιστικό και το πολιτιστικό, υπηρετούν τον ίδιο ιερό σκοπό: τη συμφιλίωση», ανέφερε ο κ. Κωστέας.

Πρόσθεσε ότι η πολιτική υπόσταση της ΔΕΑ και η εθελοντική προσφορά της Δικοινοτικής χορωδίας μας δίνουν το παράδειγμα ότι όταν υπάρχει βούληση, υπάρχουν λύσεις, ακόμα και στο Κυπριακό.

Μιλώντας για τη ΔΕΑ, είπε ότι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι επιστήμονες εργάζονται δίπλα-δίπλα στα εργαστήρια και στους χώρους εκταφών, αποδεικνύοντας ότι η κοινή μοίρα της απώλειας δεν γνωρίζει εθνικότητα. “Αυτή η κοινή προσπάθεια προσφέρει στις οικογένειες τη δυνατότητα να κλείσουν έναν κύκλο πένθους, μειώνοντας την καχυποψία και καλλιεργώντας την ενσυναίσθηση”, δήλωσε.

Όσον αφορά τη Δικοινοτική Χορωδία για την Ειρήνη “Λένα Μελανίδου”, ο κ. Κωστέας είπε ότι προσεγγίζει τη συνεργασία μέσα από τη δύναμη του εθελοντισμού και του πολιτισμού. Εκπροσώπησε την Κύπρο σε συναυλίες στο εξωτερικό, «αλλά η δύναμή της είναι ότι επισκέφθηκε, τραγούδησε και έστειλε μηνύματα ειρήνης σε όλες τις πόλεις της Κύπρου, εθελοντικά και αφιλοκερδώς».

Καταληκτικά, ο Πρόεδρος του ΠΣΕ ανέφερε ότι η ΔΕΑ διαχειρίζεται το τραυματικό παρελθόν, ενώ η Δικοινοτική Χορωδία οραματίζεται ένα αρμονικό μέλλον. «Και οι δύο φορείς αποδεικνύουν ότι η συνεργασία δεν είναι μόνο αναγκαία για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος, αλλά και η μόνη οδός για μια κοινωνία που επιθυμεί να προχωρήσει μπροστά, απαλλαγμένη από το βάρος μιας κληρονομιάς βίας και πολέμου», ανέφερε.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Η Λευκωσία από σήμερα φιλοξενεί για πρώτη φορά τον 15ο Διάλογο μεταξύ των Δημάρχων των Ευρωπαϊκών Πρωτευουσών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο Διάλογος αποτελεί καθιερωμένο θεσμό που τα τελευταία δεκατέσσερα χρόνια ενισχύει την κοινή κατανόηση για τον ρόλο των μεγάλων αστικών κέντρων στην ευρωπαϊκή πολιτική και συμβάλλει στη διαμόρφωση κοινών προτεραιοτήτων.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθούν ζητήματα κρίσιμης σημασίας για το μέλλον των πόλεων στην Ευρώπη, όπως:

• Ο ρόλος των πόλεων στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034,

• Η πολιτική συνοχής και η ανάγκη ισχυρής αστικής διάστασης,

• Η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία στις πόλεις,

• Η στεγαστική κρίση και οι κοινωνικές προκλήσεις,

• Η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και η αναγνώριση των πόλεων ως στρατηγικών εταίρων πολιτικής.

Οι κύριες εργασίες θα πραγματοποιηθούν αύριο Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2026, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Λευκωσίας, με τη συμμετοχή δημάρχων, αντιδημάρχων και αιρετών εκπροσώπων ευρωπαϊκών πρωτευουσών, καθώς και εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στη συνάντηση θα απευθύνουν χαιρετισμό ο Ευρωπαίος Επίτροπος κ. Κώστας Καδής (διαδικτυακά) και ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος κ. Raffaele Fitto. Θα συμμετάσχουν επίσης εκπρόσωποι του δικτύου πόλεων Eurocities και ανώτερα στελέχη ευρωπαϊκών πόλεων.

Η φετινή διοργάνωση έχει ιδιαίτερο συμβολισμό για τη Λευκωσία, καθώς, παραμένοντας η τελευταία διχοτομημένη πρωτεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναδεικνύει έμπρακτα τη δέσμευσή της στο ευρωπαϊκό εγχείρημα και τις αξίες της συνοχής, της αλληλεγγύης και της ενότητας μέσα από τη διαφορετικότητα.

Στόχος της συνάντησης είναι η ενίσχυση του ρόλου των πόλεων στη χάραξη ευρωπαϊκών πολιτικών και η διαμόρφωση κοινών προτεραιοτήτων για την επόμενη προγραμματική περίοδο, με τις πόλεις να αναγνωρίζονται όχι μόνο ως αποδέκτες χρηματοδότησης, αλλά και ως συνδιαμορφωτές πολιτικής.

Η συνάντηση θα ολοκληρωθεί με κοινή πολιτική διακήρυξη των Δημάρχων Ευρωπαϊκών Πρωτευουσών, η οποία θα αποτυπώνει βασικές θέσεις και προτεραιότητες για το μέλλον της Ευρώπης.

Δήμος Λευκωσίας